Wie denkt dat alleen in de beeldende kunst sprake is van verwarring over wie welk werk maakte, dat ‘vervalsen’ in ieder geval in de letteren niet voorkomt (en waarom zou men ook: er valt geen groot geld mee te verdienen), wie dat denkt vergist zich deerlijk.
Over eerlijke vergissingen gaat het natuurlijk niet: dat in de bundel nagelaten verhalen van Jan Arends, Ik had een strohoed en een wandelstok (De Bezige Bij, Amsterdam 1974), een verhaal van Eelke de Jong werd opgenomen (‘Jan Arends I presume’) is zo’n eerlijke vergissing. Het verhaal werd – met toestemming van De Jong en onder vermelding van zijn naam – desalniettemin ook opgenomen in de tweede druk (idem 1976).
Ook pastiches kunnen niet gerekend worden tot de vervalsingen, al kunnen ze soms voor veel verwarring zorgen. In 1985 schreef Theodor Holman voor De Groene Amsterdammer een reeks waarover de Volkskrant op 29 juni 1985 berichtte:
De Groene Amsterdammer […] kreeg begin 1985 een nieuwe hoofdredacteur, Martin van Amerongen, die binnen een half jaar alle bekende en in kleinere kring bekende columnisten van Nederland wist over te halen een enkele bijdrage te leveren aan het blad.
[…]
Allemaal nep. De stukjes waren een parodie. Het waren “pastiches” van de columns die her en der in de gedrukte media verschijnen.
Knappe staaltjes. Sommige stukjes waren zo “echt” dat het maar langzaam tot het wereldje doordrong dat er weer eens een (bekende) grap werd uitgehaald.
lees verder ›
Vrijwel iedereen kent de beroemde regel van Adriaan Roland Holst over Simon Vestdijk: ‘O, Gij, die sneller schrijft dan God kan lezen!’ Het is het laatste vers van het openingsgedicht uit de door Roland Holst en Vestdijk gezamenlijk geschreven bundel Swordplay – Wordplay, kwatrijnen overweer (1950).
Het is een verschijnsel dat relatief zeldzaam is in de wereld van de schone letteren: het duo-schrijverschap. Waarschijnlijk geïnspireerd door Roland Holst en Vestdijk, begonnen Willem Brakman en Nol Gregoor een soort briefwisseling in (meest) kwatrijnen; de op deze wijze tussen 1952 en 1957 ontstane gedichten werden in 1980 gebundeld onder de titel Op Het Quatrijn. In beide bovengenoemde bundels is elk gedicht ondertekend door de schrijver ervan. De gedichten horen weliswaar bij elkaar, vormen een compositorisch, misschien zelfs organisch geheel, er is geen sprake van versmelting. Die is er wel wanneer twee dichters samen één tekst schrijven. C.B. Vaandrager en Hans Sleutelaar schreven drie door beiden ondertekende gedichten. Maar er is pas echt versmelting bij Jean Pierre Rawie & Driek van Wissen in de Rijmkroniek des Vaderlands – drie delen gezamenlijk geschreven poëzie waarin de dichters de geschiedenis der Nederlanden berijmd presenteren, want: ‘neem nu de doorsnee Nederlander / die vaak aan de voorbije tijd / geen enkele gedachte wijdt, / terwijl wat er vandaag gebeurt / steeds meer door vroeger wordt gekleurd, / want er komt, denk ik, volgens mij / per dag een stuk historie bij.’
lees verder ›
Perbericht:
Zoals Arriva-treinen mensen naar hun bestemmingen brengen, zo bracht de dichter en taalvirtuoos Driek van Wissen poëzie naar de mensen en mensen naar de poëzie.
Meer dan tweehonderdenvijftig mensen uit Nederland, België, Frankrijk, Duitsland en Noorwegen hebben de petitie ondertekend, waarin de Arriva-directie verzocht wordt het eerstvolgende nieuwe treinstel naar de vorig jaar overleden Dichter des Vaderlands Driek van Wissen te vernoemen. Onder hen Drs. P, Jean Pierre Rawie, Youp van ‘t Hek, Ivo de Wijs, Adriaan van Dis, de Commissarissen van de Koningin te Fryslan, Groningen en Noord-Holland, hoofdconducteur Bouko Bandsma, de burgemeesters van Groningen en Weert, Volkskrantcolumnist Bert Wagendorp, de Rotterdamse stadsdichter Ester Naomi Perquin, alsmede vele oud-leerlingen en collega’s van Driek van Wissen
Op woensdag 22 juni om 08.30 uur ontvangt André Cnossen, Directeur Trein van Arriva, de petitie uit handen van een van de initiatiefnemers. Deze actie is een initiatief van de – in deze – gezamenlijk opererende literaire websites De Contrabas, Tzum.info, Het Vrije Vers, Woest en Ledig en het Ampzing Genootschap. Dat gebeurt bij de ingang van het Arriva Hoofdkantoor, Trambaan 3, 8441 BH Heerenveen.
Ook op woensdag 22 juni zal op Het Vrije Vers het winnende gedicht van de Driek van Wissen-dichtvariantwedstrijd bekend gemaakt worden.
Afgelopen zaterdag pleitte Jean Pierre Rawie in het Dagblad van het Noorden voor een trein die de naam Driek van Wissen zal dragen. De Arriva-treinen in het noorden zijn allemaal genoemd naar personen die een band met het noorden hebben. Van Wissen reisde als docent altijd met de trein naar Hoogezand. Reden genoeg om juist daar een Driek van Wissen-trein te laten rijden volgens Rawie.
Jean Pierre Rawie, Bart FM Droog, en de redacties van Het Vrije Vers, Woest & Ledig en De Contrabas roepen mensen nu op een petitie te tekenen om de Arriva-directie over de te halen een trein te noemen naar de voormalige Dichter des Vaderlands. Op De Contrabas is de petitie na te lezen.
Deze week verscheen het boek De laatste jaren met het werk van de vorig jaar overleden dichter Driek van Wissen. In het Dagblad van het Noorden schreef hij elke week een snelsonnet oftewel een sonnettette (zes regels, rijmschema ABBA CC) op de actualiteit. De krant looft nu tien bundels van Van Wissen uit als prijs voor de beste sonnettettes. Deadline: 21 januari. Jury: Jean Pierre Rawie (juryvoorzitter), Jan Boerstoel en Bert Visscher. Meer informatie: hier.
Om kwart over twaalf vanmiddag begon de herdenkingsdienst voor Driek van Wissen in de Martinikerk te Groningen. De kist werd bij de preekstoel neergezet, daarnaast een schilderij van de dichter. Na anderhalf uur was het allemaal weer voorbij en ging de kist, begeleid door vrienden van de Dickenskring door het middenpad naar buiten, onder de Martinitoren door, terwijl het kerkorgel het ‘Grunnens laid’ speelde. lees verder ›
Dagblad van het Noorden en RTV Noord brengen het droevige bericht dat Driek van Wissen donderdagnacht op 66-jarige leeftijd in Istanbul is overleden. ‘Van Wissen voelde zich op het vliegveld onwel worden en werd naar het ziekenhuis gebracht. Daar overleed hij ’s nachts aan een hersenbloeding’, meldt de website van RTV Noord.
Inmiddels wordt Driek van Wissen op diverse websites herdacht, zie Joep van Ruiten van het Dagblad van het Noorden waarvoor hij al jaren een actueel gedicht schreef (en sinds kort een column), Arjan Peters in de Volkskrant, Kester Freriks in NRC Handelsblad, De Telegraaf en Bart FM Droog, Rense Sinkgraven, Cathrinus op de Digitolle grieze, Henk van Zuiden en Harry Perton op hun blogs. Jean Pierre Rawie, Ingmar Heytze en Vic van der Reijt reageren op Woest en ledig. lees verder ›
