Column: Karel ten Haaf – Pseudo

woensdag 8 februari 2012 | Karel ten Haaf | 8 reacties
Column: Karel ten Haaf – Pseudo

(P.S.
Naar aanleiding van de publicatie van C&A, mijn stukje van vorige week waarin ik beweerde dat Vooruitgang waarschijnlijk uit de pen kwam van Karel Reijnders, ontving ik een schrijven van Fokas Holthuis. Hij meldt: ‘Het gedicht van Strik van Ratingen werd trouwens geschreven door Fons Vulling[h]s, leraar Nederlands aan het Canisius College te Nijmegen.’)

C.N.A. Strik van Ratingen is niet de enige niet-bestaande schrijver van wie er werk verscheen. Natuurlijk publiceerden en publiceren veel schrijvers onder pseudoniem, soms om voor de lezer onduidelijke redenen, soms ook zeer verklaarbaar: zo besloot Hendrik Jan Marsman (1937) te publiceren onder de naam J. Bernlef, om verwarring met de dichter Hendrik Marsman (1899-1940) te voorkomen. Op dit soort ‘normale’ pseudoniemschrijvers doel ik uiteraard niet, dat zijn geen niet-bestaande schrijvers. Ook heb ik het niet over schrijvers die een deel van hun pennenvruchten (afzichtelijk woordbeeld met die tussen-n, noem mij ouderwets) onder andere naam publiceerden om ze duidelijk af te scheiden van hun ‘officiële’, ‘literaire’ werk – letterkundigen die porno publiceerden bijvoorbeeld, of detectivejes (hoe schrijf je dat?). lees verder ›

Nieuws: Unieke documenten Buddingh’ opgedoken

dinsdag 7 februari 2012 | Nick ter Wal | 0 reacties
Nieuws: Unieke documenten Buddingh’ opgedoken

Een vergeten verhuisdoos, tot de rand toe gevuld met archivalia, manuscripten en typoscripten van C. Buddingh’ is onlangs toegevoegd aan de collectie van Erfgoedcentrum DiEP. De doos dook op in het oude woonhuis van de Dordtse dichter op Bankastraat 60. Dat meldt Dordrecht.net.

Belangrijke aanwinsten zijn drie mappen met dagboeknotities uit de jaren 1972-1975, een bundel met 94 dierengedichten, circa 165 andere gedichten en korte verhalen in typoscript, een ongepubliceerd jeugdwerk uit 1931, en liefst 82 handgeschreven bladzijden met gedichten, aforismen en korte verhalen. Daarnaast lagen er zo’n 150 persoonlijke en zakelijke documenten in de verhuisdoos: contracten met uitgeverijen, correspondentie met mede-auteurs als J. Bernlef, Gerrit Komrij, Bert Schierbeek, Hans Warren, Jan Cremer en W.F. Hermans. Curiosa zijn een TBC-verklaring, briefwisselingen met de belastingdienst, staten van inkomsten, lidmaatschapskaarten van DFC, entreekaartjes voor cricketwedstrijden, en zelfs een pakje pijpenragers met ideeën voor zijn zogenaamde kastjes.

Buddingh’-biograaf Wim Huijser, die al kennis nam van het materiaal, spreekt dan ook van een belangrijke aanvulling op de vele stukken van en over Buddingh’ die in het Letterkundig Museum worden bewaard.

Het nieuw verworven materiaal zal samen met de vorig jaar bij antiquariaat Fokas Holthuis aangekochte miniaturen en de via antiquariaat Demian verkregen briefwisseling tussen Buddingh’ en de Vlaamse auteur Gust Gils uit de periode 1954-1960 tot een collectie Buddingh’ worden samengevoegd. Na de in de komende maanden uit te voeren inventarisatie zal deze voor Dordrecht uitermate belangrijke verzameling door de bezoekers van Erfgoedcentrum DiEP op de studiezaal kunnen worden geraadpleegd.

Nieuws: W.F. Hermans heeft altijd gelijk

dinsdag 19 juli 2011 | Nick ter Wal | 0 reacties
Nieuws: W.F. Hermans heeft altijd gelijk

Wat is nu nog de kracht van het omvangrijke en veelomvattende oeuvre van W.F. Hermans? Deze vraag is aanleiding voor de ‘multidisciplinaire culturele instelling’ SCHUNCK om in samenwerking met gastconservatoren Rob Bindels en Ben van Melick een manifestatie aan Hermans te wijden met lezingen, debat, een tentoonstelling, een speelfilm en zelfs een dinerarrangement. ‘Vermag de recalcitrante en nietsontziende geest en de superieure vertelkunst die uit zijn boeken spreekt ons nog steeds aan het denken te zetten?’ Zaterdag 17 september wordt de kwestie voorgelegd aan de kenners.

Gastsprekers zijn Willem Otterspeer (biograaf), Ton Anbeek (literatuurhistoricus), Elsbeth Etty (criticus) en Christiaan Weijts (schrijver). Veelbelovend klinkt het programmaonderdeel over het editeren en vertalen van Hermans’ teksten, met tekstbezorger Peter Kegel en vertaler Daniel Cunin.

Het symposium wordt omlijst met een tentoonstelling van eerste drukken, vertalingen en een keuze uit de stortvloed aan secundaire literatuur uit de privécollectie van wijlen P.M.J. Smeets, een Heerlense Hermans-verzamelaar. De expositie zal worden verlevendigd met documentaires, foto’s, originele collages en cartoons.

Ter gelegenheid van deze Hermans-dag zal een speciaal W.F. Hermans-cahier verschijnen met documentatiemateriaal en achtergrondinformatie bij het programma. Het toegangsbewijs van het symposium is inclusief deze eenmalige uitgave. Meer informatie over het symposium op deze website. Wat er zaterdag 17 september op het Hermans-menu staat is nog niet bekend, maar het zullen wel geen mandarijnen op zwavelzuur worden. Waarschijnlijk wordt er bij elke gang Heineken geschonken, naar de bierfabrikant die in 1963 op bierviltjes reclame maakte voor de speelfilm Als twee druppels water.

Column: Karel ten Haaf – Literatuurkamer

woensdag 13 juli 2011 | Karel ten Haaf | 0 reacties
Column: Karel ten Haaf – Literatuurkamer

Wie mij ook maar een beetje kent, weet dat ‘de politiek’ mij niet geheel koud laat. Wellicht is er zelfs een enkeling die zich herinnert dat ik tweemaal kandidaat heb gestaan op een lijst voor de verkiezingen van de Tweede Kamer der Staten Generaal. Beide keren stond ik op de lijst van de trotskistische Socialistiese Arbeiderspartij (SAP), de Nederlandse sectie van de Vierde Internationale. Daar mijn plek op de lijsten een onverkiesbare was – zoals trouwens alle plekken op die lijsten – heb ik het gelukkig nooit tot Kamerlid geschopt. Welke schrijvers hebben wel in de Kamer gezeten? Niet zo bijster veel – ik laat de schrijvers van autobiografieën, opiniestukken en politieke traktaten buiten beschouwing; heb het uitsluitend over schrijvers van scheppend proza en/of poëzie, waarbij ik de eventuele jeugd- en kinderboekenschrijvers niet meetel om de eenvoudige reden dat ik niets weet van die tak van sport omdat hij mij absoluut niet boeit.
Ongetwijfeld mis een aantal wel binnen mijn ‘corpus’ vallende schrijver-Kamerleden: ik heb geen studie van dit onderwerp gemaakt, noteer slechts de namen die mij in de kop schieten. lees verder ›

Nieuws: Letterkundig Museum verwerft studieboeken Hermans

donderdag 17 maart 2011 | Nick ter Wal | 1 reactie
Nieuws: Letterkundig Museum verwerft studieboeken Hermans

Het Letterkundig Museum heeft onlangs twee leerboeken verworven die W.F. Hermans in 1942 bestudeerde voor zijn studie fysische geografie aan de Gemeente Universiteit (tegenwoordige UvA). Dat meldt LM-directeur Aad Meinderts vanochtend op Twitter. De exacte titels zijn (nog) niet bekend, maar vermoedelijk gaat het ook om Pieter Terpstra’s Leerboek der geometrische kristallografie (1927). Van jongs af aan had Hermans de gewoonte om zijn naam voorin boeken te schrijven. In deze beide gevallen is dat ook zo.

De kelders worden voller en voller in Den Haag. Vorig jaar kwam het enorme archief van Marten Toonder binnen. Eerder deze maand verwierf het LM de archieven van tekstschrijver Eli Asser. Deze jongste aanwinsten zijn enigszins opmerkelijk, omdat het Letterkundig Museum zelden boeken aanschaft.

(Afbeelding: handgeschreven dictaatcahier dat Hermans in 1941-1942 volschreef)