Nieuws: Bo van Houwelingen vergeet dat ze ‘imponerende’ roman Vallen is als vliegen slechts 3 sterren gaf
In de bespreking van Laat me binnen, de nieuwe verhalenbundel van Manon Uphoff, verwijst Bo van Houwelingen regelmatig naar de ‘imponerende’ roman Vallen is als vliegen, de roman waarmee ze ten onrechte niet de Libris Literatuur Prijs won.
In een eigenzinnige taal, vol kronkelende zinnen, verzonnen woorden en hink-stap-sprongassociaties beschreef Uphoff (1962) haar jeugd in een gezin met aan het hoofd een intellectuele, artistieke en welbespraakte vader die ’s nachts de kamer van zijn dochtertjes insluipt om daar de gruwelijkste zaken te verrichten. […] Wat schrijft de schrijfster nadat ze het allergrootste, allerdiepste al heeft beschreven?
De verhalenbundel valt een beetje tegen in vergelijking met die prachtige roman, als je Van Houwelingen mag geloven, maar als je haar recensie van Vallen is als vliegen uit 2019 erbij pakt, dan zie je dat ze destijds helemaal niet zo positief was, want ze gaf het boek slechts 3 (drie) sterren gaf. Daarin heeft ze het over ‘moeten we ons door Uphoffs gezwollen proza heen worstelen’, ‘mondt dit warrige gezwier uit in onbegrijpelijke zinnen’, ‘in fouten’, ‘ Vermoeiend, dat gehengel naar poëtische allure, die praalzucht, de bombast’. Nadat de stijl bekritiseerd is, bespreekt Van Houwelingen passages waar die stijl wel passend is en schrijft dan: ‘Dan doet Uphoffs stijl niet meer potsierlijk aan, maar is die passend associatief, aftastend […]’ De conclusie van Van Houwelingen is dan ook:
Uphoff schrijft gekunsteld, op het pijnlijke af, maar in de scènes die er het meest toe doen veel pijnlijker ráák.
‘Ze was de gedoodverfde winnaar van de Libris Literatuurprijs in 2020 […],’ schrijft Bo van Houwelingen nu. ‘Ze won de prijs niet, maar het boek maakte op veel lezers een onuitwisbare indruk.’ Toch even kijken wie er toen in de jury van de Libris Literatuur Prijs zaten: Ionica Smeets, Dirk-Jan Arensman, Christine Otten, Ronald Soetaert én Bo van Houwelingen! De winnaar van de Libris Literatuurprijs 2020 werd Uit het leven van een hond van Sander Kollaard.
Het geheugen van Bo van Houwelingen laat wel vaker te wensen over. Toen Anjet Daanje in 2022 de Libris Literatuur Prijs won voor Het lied van ooievaar en dromedaris, schreef Van Houwelingen het volgende over De herinnerde soldaat: ‘een buitenissig liefde-in-tijden-van-oorlogsverhaal geschreven in een denderende, haast manische stijl die de lezer ruim vijfhonderd pagina’s geboeid houdt.’ In haar ultrakorte bespreking van de roman in de rubriek ‘Deze boeken zijn ook interessant, en wel hierom’ schreef Van Houwelingen in 2020 ook over ‘een benevelende, haast manische stijl’, maar ze eindigde haar net geen 200 woorden tellende minirecensie met ‘En soms dreigt de roman aan zijn eigen kwaliteit ten onder te gaan: de lezer raakt overspoeld door alle details en het trage, maar toch nietsontziende tempo. Een buitenissig liefdesverhaal dat om veel tijd en geduld vraagt.’ Toch een klein nuanceverschil.

Net als die keer dat Thomas de Veen de eerste roman van Rijneveld twee ballen gaf, en de volgende vijf, omdat Rijneveld intussen de Booker prize had gewonnen. En nog durfde te beweren, dat het verkeerde boek had gewonnen. Dat krijg je met recensenten, die niet kunnen lezen, en niet eens het verschil kennen tussen een mening en een oordeel.
Het kán natuurlijk zo zijn dat Bo van Houwelingen van mening veranderd is over “Vallen is als vliegen”, en dat niet wereldkundig heeft gemaakt. Maar het is inderdaad wel opvallend.