De meest schimmige literaire prijs van Nederland was altijd de NS Publieksprijs. Ergens besloot een ‘onafhankelijk comité’ welke boeken voor de prijs in aanmerking kwam, waarna deze onbekende ‘experts uit het boekenvak’ een shortlist samenstelden van titels die toch al heel goed lopen in de boekwinkel. Naar literaire kwaliteit werd doorgaans niet gekeken, wel naar verkoopbaarheid. Wie de ‘experts’ waren, bleef vaag, dus het is ook volstrekt oncontroleerbaar welke belangen er meespeelden. Ook over de criteria was vaak veel onduidelijkheid.

Boekblad vroeg Eveline Aendekerk, directeur van de CPNB, naar de aanscherping van deze regels (nog niet zichtbaar op de site van de NS Publieksprijs), in het bijzonder het vage genre van de ‘verhalende non-fictie’. Hoe scherp die regels zijn is nog niet duidelijk. In het stuk op Boekblad staat wel een verwarrende uitspraak over de 30 titels die in aanmerking komen voor de prijs, want de keuze is:

Ongeacht genre, dus dat kan ook een kookboek of zelfhulpboek zijn.

Op dit moment staat in het reglement:

Instructieboeken/how-to-boeken en zelfhulpboeken zijn dus uitgesloten van deelname.

De criteria voor verhalende non-fictie zijn dus blijkbaar aangescherpt, maar de genres zijn dus uitgebreid.

De verandering is verder dat er een comité van drie mensen komt die juist niet in het vak zitten. De CPNB kiest de eerste lijst van 30 titels, waaruit het comité er weer zes kiest. De namen van de drie mensen worden vooralsnog niet bekendgemaakt, zegt Aendekerk tegen Maarten Dessing, maar later wellicht wel. Als de namen niet bekend worden, dan blijft de prijs net zo ondoorzichtig als voorheen.

In het najaar wordt duidelijk of er uiteindelijk gekozen is voor verhalende kookboeken of verhalende zelfhulpboeken.

Reactie Maarten Dessing: Misschien heb ik het niet duidelijk genoeg uitgelegd? (Waarschijnlijk.) Maar de procedure gaat zo. 1. De CPNB pakt de top 30 bestverkochte oorspronkelijk Nederlandstalige boeken. 2. De uitgevers daarvan beslissen of ze mee willen doen. 3. Het comité haalt daar de boeken uit die niet aan de criteria voldoen – en pas dáár vallen de kook-, zelfhulpboeken etc. af. Die genres doen nog steeds niet mee.