Op 22 juli is vertaler Wim Hartog overleden. Hij was conferentietolk en literair vertaler en heeft Nederland warm gekregen voor het werk van Konstantin Paustovski. Dat gebeurde eerst door de vertaling van de meerdelige biografie in de reeks privé domein. Later, bij uitgeverij Van Oorschot, door de vertaling van de rest van zijn werk. Uit het nagelaten werk stelde hij nog de bundel Goudzand samen. Paustovski en Hartog hebben elkaar bijna ontmoet, tekende Bert Wagendorp in 2016 op in de Volkskrant.

In september 1966, Wim Hartog woonde in Parijs in een huis tegenover de Sorbonne, in een dienstbodekamertje dat uitkeek op een kleine Russische boekhandel, wandelde hij over de Boulevard Saint-Germain. Tegenover het café Les Deux Magots, waar je in die tijd Jean-Paul Sartre en Simone de Beauvoir nog kon aantreffen, zag hij een rij staan voor de kleine boekhandel. Binnen zat iemand te signeren die hij niet kende.

Het beeld van de signerende man zag hij jaren later bij het samenstellen van Goudzand terug op een krantenpagina: het was Konstantin Paustovski. Dichter bij de auteur is hij nooit geweest. De grote schrijver en zijn vertaler en herschepper, twee schepen die elkaar passeerden in de nacht. Hartog: ‘Een gemiste kans ja. Daar heb ik nog altijd veel spijt van.’

Ook aan te bevelen is het artikel van Reinjan Mulder uit de NRC van 1998, maar op zijn blog na te lezen, waarin hij met een gezelschap en reisleider tegen wil en dank Wim Hartog op zoek gaat naar de sporen van Paustovski in Oekraïne.

De grote Nederlandse Paustovski-vertaler Wim Hartog, die de reis samen met zijn van oorsprong Russisch-Oekraïense vrouw Oxana begeleidt, heeft de groep democratisch voor een keus gesteld. Willen we hier ook de nacht doorbrengen, aan zee, en beleven wat Paustovski hier zeventig jaar eerder moet hebben beleefd? We zouden bijvoorbeeld kunnen slapen in het twee kilometer verder gelegen voormalig socialistische vakantieoord De Gouden Aar. Wim Hartog doet zijn best zijn plannetje zo romantisch mogelijk voor te stellen. We kunnen daar dan straks een mooi groot vuur maken, met een barbecue, en morgen vroeg met zijn allen gaan zwemmen in de Zwarte Zee.
Of willen we – een tweede optie – toch maar liever met de bus terug naar het luxe-hotel in Odessa, waar we de voorafgaande nacht hebben geslapen?

In 2016 reisde Roos Custers aan de hand van Goudzand Paustovski na en deed er verslag van op Tzum.

Lees ook de recensies van Verhaal van een leven I, Verhaal van een leven 2, De muziek van de herfst