Nieuws: Pelckmans gaat een boek uitgeven ‘aangedreven door artificiële intelligentie’, auteurs niet blij ‘een mes in de rug van de schrijvers op wier schouders ze staan’
Uitgeverij Pelckmans brengt in december het boek Cypercity op de markt van Marcy Cortega, een ‘dystopische sf-thriller’ die speelt in 3030. Heel mooi, maar wie is die Cortega eigenlijk?
Marcy Cortega is een virtuele Vlaamse artieste, aangedreven door artificiële intelligentie, en het geesteskind van Pieter Marnef. Marcy’s droom is om zoveel mogelijk connectie te maken met de echte wereld. Dat doet ze onder andere door dit eerste boek te schrijven, ondersteund door menselijke auteurs.
En wie is die Pieter Marnef dan? Iets heel vaags als je hier en hier kijkt. Over Cypercity zegt hij in de najaarsbrochure dat het
voor Marcy een ideale eerste duik in de wereld [is] van verhalen en auteurschap. Het schrijven van dit boek was niet alleen een creatieve ontdekkingstocht voor haar, maar ook voor ons: we leerden hoe AI niet vervangt, maar net verrijkt – als partner in het proces van échte menselijke creaties.
Kinderboekenauteurs Kevin Hassing is op LinkedIn niet zo ingenomen met dit initiatief:
Ik ben geschrokken, verbijsterd en bedroefd. Pelckmans Uitgevers gaat een jeugdboek uitbrengen, geschreven door AI.
Wat een walgelijke ontwikkeling. De kunsten zijn bedoeld om te creëren, menselijke ervaringen die menselijke verhalen vertellen. Als we hier geen grens stellen blijft er niks meer over van de creativiteit van de mens uit.
Ik lees hun boeken met plezier en ik heb ook al een aantal boeken mogen voorlezen, maar daar zal ik vanaf nu mee stoppen als ze deze beslissing niet zo snel mogelijk terug terugdraaien.
Collega Marlies Slegers roept op tot een boycot:
Ik vind dit namelijk een walgelijke ontwikkeling. Een uitgever steekt hiermee een mes in de rug van de schrijvers op wier schouders ze staan. Want nu werkt er weliswaar nog een schrijver mee, maar straks volstaat de redacteur ook wel. Het is ironisch dat deze uitgeverij ook een boek heeft over digitale dreigingen.
Ik hoop dat boekhandelaren- die toch ook liever hebben dat klanten bij hen kopen ipv online bij de grote aanbieders – een boek dat (mede) geschreven is door AI, niet in zullen kopen en naast echte ambachtelijke boeken met een ziel zullen leggen.

Of het boek is zielloos, dus slecht, dus geen bedreiging voor menselijke auteurs (vind ik het waarschijnlijkst), of het boek vormt wel een bedreiging en is dus ook niet zielloos (moeilijk voor te stellen). Het kan geen bedreiging vormen en zielloos zijn, behalve als je het over een letterlijke metafysische bezieling hebt. Enfin, je zou als auteur toch wel een iets hogere dunk van jezelf mogen hebben als je bang bent door AI vervangen te kunnen worden. Vind ik.
Met wat Gijs hierboven schrijft ben ik het wel eens. Ik ken Pelckmans als een uitgever die de literatuur een warm hart toedraagt. Ik kan me dan ook niet voorstellen dat ze dit boek uitgeeft om schrijvers te passeren, laat staan ze “een mes in de rug te steken”. Ik kan me voorstellen (dit is uiteraard speculeren) dat de uitgever dit doet om discussie uit te lokken. Wat mij betreft een zeer interessante discussie. Heeft een kunstwerk minder waarde als het niet door een mens gemaakt is? Als je als lezer, in het geval van literatuur, niet kunt bepalen of een boek door een mens of een machine is geschreven, wat betekent het dan als dat boek door een machine is geschreven? Is het dan ineens minder goed? Over dit onderwerp valt enorm veel te filosoferen.
En wat het bestaansrecht van schrijvers van vlees en bloed betreft: mocht het ooit zover komen dat machines net zo goed, of misschien wel beter, een boek kunnen schrijven als een mens, dan hebben we dat maar te accepteren. Helaas voor de schrijvers, maar zo werkt “vooruitgang”. De rol van softwareontwikkelaars is momenteel onder invloed van kunstmatige intelligentie ook aan veranderingen onderhevig. En de turfstekers zijn hier in Drente ook allang niet meer te vinden.
Ik denk eerlijk gezegd dat het zo’n vaart niet zal lopen, maar kom maar op met de discussies. Dit zijn interessante ontwikkelingen.
Dit is toch precies wat je zou willen in zijn daarvoor bestemde niche. “SCIENCEFICTION”, meer niet.
Totaal op z’n plek als je het mij vraagt, wetenschap en fictie gecombineerd, mede mogelijk gemaakt door wetenschap die geen fictie meer is.
Science fiction en fantasy zijn volgens mij juist gericht op het “niet menselijke”. Technologie walgelijk benoemen is iets wat kortzichtig in deze discussie. De jaloezie wordt voelbaar in dat soort opmerkingen en de oogkleppen zichtbaar. Technologie is een menselijke creatie en ervaring, waarom zou je je eigen creatie restricties op willen leggen in wat het wel of niet mag doen of zijn?
En hoe maak je van een simpele tegenstelligheid ironie? De uitgever heeft in zijn 133 jarige bestaan vast ook wel een boek uitgegeven waarin facisme of massamoord behandeld werd. Maakt dat de uitgever dan een partij die staat voor fascistische massamodenaars of is het gewoon een uitgever?
Ik snap eigenlijk weinig van deze comments. Het is van groot belang dat we kunst niet uit het oog verliezen. De creatie van iets betekenisvols, iets waar iemand aan heeft gewerkt, iets waar men tijd in stopt en over na heeft gedacht. Geen programma die op basis van andere boeken en reddit commentaren het best te verkopen boek schrijft. Het gebruik van AI, hoe goedbedoelt ook, is een vervanging van de menselijke hand in iets dat altijd mens eigen zou moeten blijven; fantaseren, dromen en creëeren. ‘De toekomst’ zou zijn dat ik mijn huis niet meer hoef te stofzuigen, zodat ik meer tijd heb om te schrijven. Niet andersom.
Auteurs hebben het al moeilijk genoeg. Ondanks de jaren aan oefening die men nodig heeft om een goede schrijver te worden, is het in Nederland vrijwel niet mogelijk om daadwerkelijk brood te verdienen met het vak. Het is onze baan als mens en dus ook als uitgever om de kunstenaar te beschermen van AI. Om de ziel van kunst te bewaren. Pelckmans doet helaas het tegenovergestelde.
Nu begrijp ik een enkele overgave als een experiment. Dat het sci-fi is, geeft het zeker diepere lagen dan de al bestaande AI romans (ik hoop sterk op een duidelijk commentaar in het boek). Om echter de deur open te stellen voor AI boeken, tja, ik word er meer dan nerveus van.