Nieuws: Jos Joosten roept juryleden en genomineerden op om weg te blijven bij bekendmaking van De Bronzen Uil
Oroppa van Safae el Khannoussi staat op de shortlist van De Bronzen Uil, maar ze komt toch niet in aanmerking voor de prijs omdat ze niet aanwezig kan zijn bij de uitreiking. De Nijmeegse hoogleraar Jos Joosten vindt daar wat van op Facebook (en op Neerlandistiek):
Ik zou me als jurylid bepaald niet-serieus genomen voelen. Stel nu het geval – dat zeer goed mogelijk is (behalve als ik in de jury had gezeten) – dat ‘Oroppa’ unaniem het beste boek gevonden zou zijn? Dan krijgt nu de tweede keus dus de prijs uitgereikt, op volstrekt niet-inhoudelijke gronden. Het zou de juryleden sieren als ze zouden weigeren aan dit circus mee te doen. En dat geldt eigenlijk ook voor de mede-genomineerden. […]
Ik zou dus met z’n allen – juryleden én genomineerden – vrolijk wegblijven en de organisatie melden dat ze die bronzen uil kunnen steken waar de zon niet schijnt. En dan maar hopen dat het beestje massief brons is.
Benny Lindelauf reageert:
Jemig. Als je wil dat je literaire prijs serieus wordt genomen, lijkt het me de verkeerde aanpak om een prijs om niet literaire redenen niet uit te reiken…
Universitair docent Nederlandse letterkunde Janneke Weijermars plaatst het geheel in historisch perspectief:
Was bij de rederijkerskamers in de negentiende [eeuw] ook meestal zo. Maf dat het nog steeds zo gaat.
Emeritus hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde Gillis Dorleijn herinnert zich dat het ook anders kan.
De eerste Librisprijs was voor De harde kern (deel twee). De auteur nam de prijs zelf niet in ontvangst. Het was een mooie avond in het Amstelhotel. Iedereen was blij, ook de commerciële sponsor.
(foto: Dolf Verlinden bij Onder de vulkaan)
Wat heeft die vanochtend op zijn boterham gesmeerd
Wat vindt Safae er zelf van?
En bovendien neem ik aan dat zowel auteurs als juryleden tevoren bekend zijn met de voorwaarden voor het ‘winnen’ van de Bronzen Uil.
Een van die voorwaarden is aanwezig zijn op de prijsuitreiking, zo heb ik begrepen.
Of dat redelijk is, is vraag 2, maar wanneer je dat niet vindt, moet je niet in de jury plaats nemen (en al helemaal niet je oren laten hangen naar een oproep tot boycot)
En tot slot: wat is er op tegen een ‘Best of the rest’ te kiezen, en tijdens de prijsuitreiking te vermelden dat het nu winnende boek eerste- dan wel tweede keus was?
Bij mijn weten krijgt een genomineerde die voorwaarde van aanwezig zijn op de uitreiking meestal gelijk met het nieuws van de nominatie voorgeschoteld. Dus het accepteren van de nominatie is akkoord gaan met de voorwaarde. Als de schrijfster van plan was zich op die datum elders te engageren had ze de nominatie om die reden moeten weigeren. Of die datum vrijhouden voor de uitreiking en de nominatie accepteren.
Alle genomineerden kregen enkele weken voor de bekendmaking (onder embargo) al te horen dat ze genomineerd waren, en daarbij het regelement waarin stond dat ze tijdens de uitreiking aanwezig dienden te zijn. Ze hadden dus alle tijd om hun agenda’s te bekijken en aan te geven of dat haalbaar was.
Pluim had dus gewoon al voor de bekendmaking van de shortlist kunnen aangeven dat El Khanoussi niet aan de voorwaarden voldeed. Dan had de Jury het boek van de shortlist kunnen halen, het is immers niet alsof dat boek aandacht te kort komt, en hadden ze desnoods nog kunnen besluiten om een ander debuut wat net buiten de boot was gevallen toch te selecteren, het gaat immers bij zo’n prijs altijd om appels met peren vergelijken.
Er is dus bewust gekozen om pas na de bekendmaking van de shortlist te kennen te geven dat El Khanoussi er eigenlijk te druk voor is. En daardoor gaat nu alle aandacht voor deze prijs juist naar het debuut wat al zo over het paard getild is, en hoor je over de andere debuten niets.
Bij de berichtgeving rondom het winnende boek zal het ook vast en zeker zo gaan: ‘Het is maar de vraag of dit boek ook had gewonnen als Oroppa mee had mogen doen.’ Oroppa zal in iedergeval overal weer even genoemd worden juist omdat het gediskwalificeerd is. Dat zal de overige genomineerden niet gebeuren.
Slim van Pluim. Maar sympathiek is anders.
Die meneer Jos Joosten lijkt me een hele nare meneer. Waarom dat venijnige zinnetje tussen haakjes “behalve als ik in de jury had gezeten”? Ik, ik, ik, ik. Maar misschien is het ook wel een hele vriendelijke meneer en had hij alleen zijn dag niet. In dat geval kan hij beter op GeenStijl gaan zitten typen.
Wie betaalt, bepaalt. Als je iets kunt winnen, zijn er meestal ook spelregels. Als je het niet eens bent met die spelregels, staat het je vrij om desnoods demonstratief niet mee te doen. Dat geldt ook voor een jury. Als de regels je niet aanstaan, kun je afzien van deelname.
Pires stelt over muziek: “blijf weg van het gevoel dat muziek een wedstrijd is. Als je denkt dat een concours je carrière verder helpt, prima, ik zal je zelfs helpen. Maar als je het mij vraagt? Wegwezen. Ontwikkel je zonder wedstrijdelement. Het maakt zoveel kapot, je kunt niet én muzisch zijn, en een strijder. Als leerlingen dan toch per se willen, zeg ik: speel alsof je thuis bent.” is dat voor literatuur anders. Ik denk van niet.
Ik vind het bijzonder. Je accepteert die nominatie natuurlijk, want alleen dat is al een eer. Maar vervolgens kun je niet. Dat kan. Zelfs op de dag zelf, bijvoorbeeld door een overlijden van een naaste. Dan vind ik het bijzonder kwalijk om de voorwaarden te blijven hanteren. Het gaat toch om het juryoordeel?