De volgende recensie verscheen voor het eerst in 2004.

Puberbravoure

Opvallende roman schreef Bernard Wesseling met zijn debuut De favoriet. Hij vertelt het verhaal vanuit het gezichtspunt van de vroege puber Bart, die toevallig kennis maakt met de veel oudere volwassen Amerikaanse flierefluiter Ron en diens vriendin en vervolgens niet meer bij hen is weg te slaan.

Ron leidt een soort leven waar Bart fors weg van is, hij trekt zich niks aan van conventies, vindt niks raar of overdreven, laat iedereen de hele dag cola drinken en hamburgers eten, heeft de meest interessante computerspelletjes en houdt er een levensfilosofie op na die heel wat beter bij Bart aansluit, vindt hij, dan die van zijn meer intellectuele ouders: zij begrijpen hem niet. Wesseling laat gelukkig in het midden of die ouders ook werkelijk weinig gevoel voor hun zoon hebben, duidelijk is dat deze held het in zijn twaalfjarige puberkop gehaald heeft dat nu eenmaal zo te vinden. Thuis is het niet best, bij Ron mag hij ‘zichzelf zijn’.

Wesseling vertelt dit verhaal met de nodige ingehouden kracht, anders werd het al snel sentimenteel en geloofde je het verder wel. Maar dat is hier niet nodig omdat hij de dwarskoppige Bart mooi neerzet met al diens puberbravoure en gedrein en ge-eikel. En zoals gewoonlijk zit het belang van dit boek in de stijl. Neem bijvoorbeeld de volgende laconieke zinnen wanneer Bart en een vriendje per ongeluk in het ruim van een schip opgesloten raken.

Dennis deelde mee dat zijn inhaler begon op te raken en hij spoedig zou sterven. Ik wilde onder geen beding mijn pannenkoeken missen, dus besloot ik me te vermannen.

Dit soort lekker onderkoelde zinnen dus geestig en vol kleine grappen. Of neem deze zin: ‘In het algemeen hebben meisjes de neiging een vrij humorloos bestaan te leiden.’ Ze doen sterk denken aan zinnen die ooit J.D. Salinger in zijn onvolprezen werk Catcher in the Rye schreef, maar ik vind het geen enkel bezwaar dat Wesseling zich zo zichtbaar heeft willen laten inspireren door deze voorbeeldige schrijver.

Hoogtepunt is het verblijf van onze Bart in Amerika waar zijn ouders, zeer tegen zijn zin, een jaar moeten wonen en werken. Zijn geklaag en gekanker nemen hier mooie vormen aan, maar Wesseling slaagt er beslist ook in, zonder daar al te nadrukkelijk over te oreren, het verdriet en de eenzaamheid van zijn held neer te zetten.

Die Bart, dat is zowel een kind een jongen en toch ook een man, met de grootste moeite blijft hij overeind in een voor zijn gevoel vijandige wereld. Uiteindelijk loopt het minder goed af hij raakt zijn geliefde Ron kwijt maar zelfs dan houdt deze raspuber nog de realiteiten van het leven scherp in de gaten. ‘En ik droogde mijn acteurstranen en ging terug naar binnen om iets te eten, want ik verging van de honger.’ Met dit boek heeft Wesseling een prima start gemaakt in de jungle die de literatuur van tegenwoordig is. Ik ben benieuwd naar zijn volgende boek.

Kees ’t Hart

Bernard Wesseling – De favoriet. Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam. 190 blz.

Deze recensie verscheen voor het eerst in de Leeuwarder Courant op 12 maart 2004.