Amsterdam, 5 november 2025.

Lieve aanwezigen,

Het ontstaan van mijn boek In verlatenheid, dat hier vandaag gepresenteerd wordt, heeft een opmerkelijk verloop gehad. Het begon met mijn beslissing om mee te dingen naar de prijs die het CPNB had uitgeschreven en die als beloning de uitgave van het Boekenweekgeschenk zou opleveren. De afkorting CPNB staat, zoals u weet, voor de Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek. Het ging om een novelle van ongeveer 20.000 woorden, met de curieuze toevoeging: ‘geschikt voor volwassen lezers’, die dan zou verschijnen in een oplage van 700.000 exemplaren. Mocht ik winnen, dan zou de naam L.H. Wiener in heel het land bekend zijn, om vervolgens na enkele maanden weer in vergetelheid te verzinken, zoals nu gaande is met de naam van de overwinnaar, die ik inmiddels vergeten ben.

Nu trof het goed dat mijn vriendin Kenau, een naam die zij voor zichzelf bedacht had, mij na een omgang van veertien jaar verlaten had voor een manspersoon zeven jaar jonger dan ik, minder oud is misschien de betere formulering, met als explicatie voor deze daad van verraad: ‘Als jij over een jaar of vijf dood gaat ben ik een vrouw alleen van zeventig.’ Een rekensom die klopte, want wij verschilden vijftien jaar in leeftijd.

De titel van mijn novelle werd mij als het ware in de schoot geworpen en ook Mizzi, de Koningin van het Nederlandse boek – hier vanmiddag aanwezig volgens mij – stimuleerde mij om mijn onoverwinnelijke vulpen Excalibur ter hand te nemen en alle overige mededingers, het bleken er maar liefst 149 te zijn, daarmee weg te maaien. Bij dit getal wil ik even stil staan, want alleen schrijvers die in de afgelopen anderhalf jaar een boek hadden gepubliceerd bij een gerenommeerde uitgever konden om de prijs meedingen. Dat er 149 schrijvers in Nederland waren die de afgelopen anderhalf jaar een boek bij een gerenommeerde uitgever hadden gepubliceerd tartte mijn voorstellingsvermogen. Het waren er meer dan apen in Artis, om maar een vergelijking te maken.

Hoe dan ook, de jury bleek volledig onbekwaam en passeerde mijn inzending dientengevolge, zoals ook wel te verwachten viel; denken wij hierbij aan de vele jury’s die Jeroen Brouwers tot aan zijn dood toe passeerden voor de P.C. Hooftprijs, een regelrecht schandaal en daarmee een devaluatie van de belangrijkste literaire prijs in Nederland.

Mijn novelle telde 22000 woorden en had qua inhoud de volledige instemming van Mizzi, The Queen of Books, zoals bekend. Op de titel na. Ik had bedacht: In verlatenheid verkerende, met in het woord verkerende de connotaties: verkering en verkeerd, maar dat ging haar te ver. En zo werd het In verlatenheid; inderdaad beter. En ze voegde toe: ‘Als je het thema nog verder uitdiept en er een manuscript van 40000 woorden van maakt geef ik het als boek uit.

De 22000 woorden voor de CPNB waren nu een aanzet geworden voor een volledig document humain, waarin mijn verteller in een gecontroleerde stream of consciousness terugkijkt op zijn leven, als jongen, als student, als vader, als leraar, als zeiler, als drinker en als gemankeerd minnaar, maar bovenal als schrijver in al die gedaanten.

In verlatenheid zou men een roman kunnen noemen, maar het woord roman staat niet op het boek, omdat niemand weet wat een roman nu precies is. In verlatenheid is een lange novelle, met mijn leven als inzet, een afscheid ook, noem het mijn zwanenzang.

Ik dank u voor uw aandacht.

L.H. Wiener

(foto: © Candide Rietdijk)