Recensie: Angelo Tijssens – Beginnen
Hotel Petit Rouge
Angelo Tijssens, auteur en coscenarist van internationaal gelauwerde films als Close en Girl, duikt met zijn derde boek Beginnen niet enkel in de geschiedenis van hotel Petit Rouge, maar ook in zijn eigen verleden en in zijn versplinterde en mogelijk bedrieglijke herinneringen aan die plek. In minder dan 80 pagina’s neemt Tijssens de lezer mee op een tegelijk nostalgische en prikkelende trip. Een trip die zeker niet enkel ingekleurd wordt met warme sepiakleuren, maar ook met wat donkere tinten en wat schurende zandkorrels.
Wie de Belgische badstad Blankenberge kent, kent wellicht ook de iconische gele gevel van hotel Petit Rouge aan de zeedijk. Rond 1860 ontstaan als een ‘buvette’, een soort kroeg, groeide de Petit Rouge – genoemd naar het gelijknamige aperitiefdrankje, een soort kersenporto – uit tot een almaar groter hotel met een prachtige art-decogevel. In 1994 moest het hotel sluiten en werd het overgenomen door het socialistische ziekenfonds (De Voorzorg Limburg), dat het hotel omvormde tot een vakantiecentrum. Maar het gebouw kwam centraal te staan in een corruptie- en witwaszaak en staat al jaren leeg. Twee West-Vlaamse projectontwikkelaars hebben intussen wel nieuwe plannen met de site.
Het gebouw en de rijke en bewogen geschiedenis van de site vormen het decor voor de herinneringstocht die Tijssens in Beginnen maakt. Tijssens heeft er zelf een deel van zijn jeugd doorgebracht en de plek heeft hem voor een stuk mee gevormd. ‘Met deze plek heb ik me lang vereenzelvigd: een kind van die plek, van die mensen. Deze gewapend betonnen gevel was mijn scheppingsverhaal, terwijl ik hier zelf nooit meer dan een gast was, een van de velen. Ik maakte herinneringen en littekens zoals alle anderen’, zo schrijft hij. In een interview lichtte Tijssens het ook als volgt toe: ‘Met de Petit Rouge […] als leidraad duik ik in mijn eigen herinneringen. In onze collectieve hang naar meer, hoger en verder’.
Tijssens beschrijft hoe het kusttoerisme en de horeca zijn geëvolueerd en veranderd en hij neemt de lezer mee op een nostalgische trip die decennia overspant. Zongebruinde jobstudenten, garnaalkroketten, bakken ‘chapelure’ (paneermeel) en VHS-cassettes passeren de revue. Maar Tijssens gaat een heel stuk verder en dieper dan de Fixkes-achtige nostalgie naar ‘de goeien ouden tijd’ toen het allemaal toch ‘zo simpel’ was. Zo hekelt Tijssens bijvoorbeeld scherp de architecturale mismeestering van het kusterfgoed en de treurige teloorgang van een rijk horecaverleden.
Daarnaast gaat hij ook zijn eigen moeilijke jeugd niet uit de weg. In interviews heeft Tijssens al gezegd dat hij een bewogen jeugd, getekend door geweld en angst, heeft gehad. Die donkere, soms wrange, onderstroom komt in Beginnen ook een paar keer aan de oppervlakte:
In de daaropvolgende jaren zou het verhuizen beginnen, zou de familie verkruimelen als koek, zou de angst voor de lift plaatsmaken voor die voor de moeder. Het zou langzaam gaan, ongemerkt wende ik eraan. Eerder, voor dat decennium, was bloed iets dat me overkwam, niet iets wat het gevolg was van opvoeding.
Of even verder wanneer er gezegd wordt dat je gevaar niet altijd kan vermijden door gewoon stil te liggen: ‘ook als je stilligt, ook als je niet beweegt en stil blijft, kan men je doen bloeden’.
Die passages steken als een soort weerhaken in een verhaal dat ook gekleurd wordt door een meeslepende vertelstem en poëtische passages zoals: ‘Ik ben een losse zomerdag, licht als linnen. Ik ben een onderzeeër, ik duik onder en verdwijn van de radar en duik in een nieuwe haven weer op.’
Wie het hotel Petit Rouge niet kent, moet het maar eens opzoeken (zo lang het nog kan). De klassieke iconische gele gevel in combinatie met de vreemde moderne boogconstructie is op zich al tekenend voor de spanning tussen oud en nieuw, tussen het verleden en de toekomst die Tijssens in zijn verhaal verweeft. Tijssens laat je het verleden voelen, ruiken en proeven, maar laat je even goed verlangen en uitkijken naar de nieuwe kansen en mogelijkheden van een zomerochtend.
Maarten De Rijk
Angelo Tijssens – Beginnen. Borgerhoff & Lamberigts, Gent. 80 blz. € 15,99.
