Nieuws: De beste boeken van 2025 volgens Tzum
Ook de recensenten van Tzum hebben zo hun favorieten. Hieronder zie je de keus van onze medewerkers.
Aart Aarsbergen
1 Sally Rooney – Intermezzo
Ontroerende roman over twee broers die ieder op hun eigen wijze om gaan met de dood van hun vader. Twee verschillende karakters die elkaar maar moeilijk kunnen vinden. Veel intermenselijk leed, maar prachtig verteld, aan het einde heb je tranen in je ogen. Een zelfverzekerde roman van een schrijfster die haar stem heeft gevonden.
2 Antonio Scurati – M. Het uur van de waarheid
Vierde deel van de indrukwekkende romancyclus van Scurati over de Italiaanse dictator Mussolini. Dit boek gaat over de oorlogsjaren waarin een vermoeide Mussolini door Hitler wordt opgejaagd aan zijn zijde het strijdtoneel te betreden, hoewel het Italiaanse leger volstrekt niet op sterkte is en nederlaag op nederlaag lijdt. Het betekent het einde van Il Duce.
3 Harald Jähner – Wolfstijd, Duitsland en de Duitsers, 1945-1955
Een al wat ouder boek dat ik dit jaar heb gelezen. Een prachtig verslag over hoe het Duitsland verging in de eerste jaren na de oorlog. Een verwoest land, een bevolking op drift, op het slagveld verslagen vaders die hun plek weer in het gezin opeisen. De lust om weer te genieten na al die jaren van misère. Een weinig beschreven periode verrassend goed voor het voetlicht gebracht.
Martijn van Bruggen
* Cees van den Boom – Witte Paarden & Blauwzuur
Ik las deze roman als stagiair bij De Arbeiderspers en was meteen helemaal om. Een heerlijke vertelling, die me gaandeweg het verhaal vorderde steeds dieper raakte. Het inzicht dat Van den Boom heeft in familierelaties en -dynamieken is bijna ongeëvenaard, als je het met zijn leeftijdsgenoten vergelijkt zelfs helemaal – hij komt uit 1997. Nooit meer kan ik onberoerd langs station Steenwijk reizen.
* Daniël Vis – Aan wie, deze offers
De beste poëziebundel die ik las dit jaar, die met name over kinderloosheid gaat. Ritmisch klopt het helemaal. Vond Vis’ prozadebuut ook al erg sterk; wat mij betreft een van de betere levende schrijvers die Nederland rijk is.
* Édouard Louis – Monique ontsnapt
Louis is volwassen geworden, dacht ik tijdens het lezen. Zijn eerdere werk leek toch vooral gedreven op een sentiment van: dit is wat klassenvorming met een mens doet en dat hebben jullie ons aangedaan. Hij heeft het extreem grimmige, wat onvermijdelijk een uitvergroting is, ingeruild voor een intiemer, zachtaardiger blik. Een liefdevol verslag met zijn moeder in de hoofdrol.
Willem Goedhart
1 Tony Tulathimutte – Rejection
Verhalenbundel met een mozaïekstructuur, waarin de personages elkaar op verschillende soorten manieren afwijzen, de een nog schrijnender dan de ander. Boek op de huid van de tijd, vol digitale communicatie en taalgebruik anno nu.
2 Yasmin Zaher – The coin
Debuutroman van de Palestijnse schrijver, over een vrouw die immigreert naar New York en daar onorthodoxe lessen geeft aan een stel puberjongens, en ondertussen haar eigen obsessies, neuroses en angsten probeert te overwinnen.
3 Léonie Bischoff – Anaïs Nin. Op een zee van leugens
Prachtige graphic novel over deze enigmatische Franse schrijver, wiens vele gedaantes met elkaar de strijd aangaan. Een deel van het narratief bestaat uit dagboekfragmenten van Nin: de perfecte voice-over bij de kleurrijke tekeningen.
Jonathan van der Horst
* Antonio di Benedetto – Zama
Ik stuitte per toeval op deze herontdekte klassieker, waarvan de Nederlandse vertaling inmiddels alweer lang en breed in de vergetelheid is geraakt. Onterecht, want het is de meest scherpzinnige, grappige en angstaanjagende beschrijving van de mannelijke psyche die ik ooit gelezen heb. Kan iemand nu alsjeblieft de twee andere delen van die zogenaamde Trilogía de la espera vertalen, want anders ga ik het zelf nog doen.
* Irene Solà – Ik zing en de berg danst
Het nog prille oeuvre van de winnaar van de Europese Literatuurprijs staat zo bol van de jaloersmakende stilistische souplesse en levenswijsheid, dat ik me begon af te vragen of dit ooit nog te overbruggen valt. Een angstaanjagende leeservaring voor de schrijver in jezelf, maar gelukkig wel een feest voor de lezer.
* Yoko Tawada – Verspreid over de aarde
Tawada heeft er een handje van om alle mogelijke schrijfregels aan haar laars te lappen. Personages zo plat als een pannenkoek, ongeloofwaardig plots, raadselachtige metaforen. Maar toch leveren deze elementen in haar handen een uitermate verfrissende en fascinerende meditatie op taal, migratie en identiteit op. Voor iedereen die het migratiedebat meer dan beu is.
Anna Husson
1 Michelle van Dijk – Kijk niet om!
Kijk niet om! verweeft mythologie, persoonlijke geschiedenis en actuele thema’s tot een gelaagd verhaal over vrouwelijke rolpatronen, verlangen en zelfonderzoek. De roman sluit hoopvol af en laat zien dat het mogelijk is je eigen verhaal opnieuw te schrijven.
2 Peter Drehmans – Sidderingen
Sidderingen vertelt over Holm, een weduwnaar die zich terugtrekt om te sterven, maar onbedoeld door de dorpelingen en het dorpsleven weer in het leven wordt gezogen. Met droge humor en scherpte laat de roman zien hoe chaos, verval en kleine troostmomenten samenkomen in een verhaal dat zowel tragisch als vol leven is.
3 Alexander Deprez – Prins Albert
Prins Albert is een indringend debuut over opgroeien in een Vlaamse arbeiderswijk. In fragmentarische scènes onderzoekt het boek de relatie tussen zoon en vader, de impact van armoede en sociale ongelijkheid, en de stille mogelijkheden van verzoening.
Jan de Jong
1 Irene Solà – Ik gaf je ogen en je keek in de duisternis
De oude Bernadeta ligt op sterven, terwijl levende en reeds lang overleden vrouwen haar bij de overstap van leven naar dood begeleiden. De roman beslaat zowel één dag als vele eeuwen en put uit verhalen over het leven van generaties Catalaanse vrouwen die, net als in het echte leven, vooral aan een plek gebonden zijn: het huis, hier een afgelegen boerderij. Daar zijn ze elkaar tot steun, omdat niemand anders hen steunt. Daar luisteren ze naar elkaar, omdat verder niemand hen hoort.
2 Lara Pawson – Verbruikt licht
De westerse cultuur is van oudsher in de meest letterlijke zin geworteld in het bloed, de pijn en het verdriet van anderen. De roman Verbruikt licht ontneemt onze alledaagse omgeving zijn onschuld en drukt de lezer met zijn neus op de nogal onaangename feiten, op de echte wereld buitenshuis. En toch is het geen onaangenaam boek. Het leest prettig, het is bij tijd en wijle zelfs grappig.
3 Elspeth Barker – O, Caledonia
Janet is zestien jaar als ze dood wordt gevonden onder aan de stenen trap in de hal van een Schots landhuis. Ze draagt haar moeders trouwjurk en ze ligt onder het glas-in-loodraam waarin het familiemotto is verwerkt: Moriens sed invictus, stervend maar onoverwonnen. Prachtig verteld in de beste traditie van Edgar Allen Poe, Emily Brontë en Sir Walter Scott. Nieuwe uitgave van een van de beste vergeten romans uit de jaren 1990.
André Keikes
1 Édouard Levé – Zelfportret
Oppervlakkig gelezen is dit bescheiden boekje slechts een verzameling losse opmerkingen zonder samenhang. Levé’s lef en durf om een volstrekt eigen weg te gaan, los van wat de mores ons trachten op te leggen, ongediplomeerd, vindingrijk, speels, menselijk, grappig, ontroerend en opwindend, maakt diens Zelfportret echter tot een buitengewone verzameling pixels van een uitzonderlijk kunstenaarsleven. Een must voor iedereen die wel klaar is met het hedendaagse moralisme en de talloze protocollen. Vertaalster Katrien Vandenberghe deed al evenzeer mooi werk.
2 Maria Pourchet – Naar het westen
Pourchet is een schrijfster, die je vrijwel elke alinea verrast door haar buitengewoon inventieve geest. Formuleringen, dialogen, ritmes en perspectieven wisselen voortdurend en nergens dreigt ook maar een spoor van een gemeenplaats. Hoe vaak lees je nou een roman, waarbij je tijdens het lezen van vrijwel elke bladzijde hardop een enthousiaste krachtterm uit? Ze laat trefzeker uitkomen hoe het onaantastbare patriarchaat eeuwenlang zijn gang kon gaan, maar niet minder welke biologische en culturele invloeden daar ook een voorname rol in spelen. De knappe vertaling door Manik Sarkar mag niet onvermeld blijven.
3 Nicolas Mathieu – De open hemel
De open hemel is een novelle, maar met de allure van een roman, al is de inhoud vooral registrerend. Wel met een heldere boodschap: realiseer je dat je maar één leven hebt, dus kies voor jezelf en niet voor je toch nooit tevreden werkgever, die je alleen maar gebruikt. Ook met de hoopvolle aanwijzing dat er altijd weer nieuwe jonge mensen zullen komen die hun levens beginnen met een constructieve geest.
Nico Keuning
1 Marente de Moor – De bandagist
Hoofdpersoon Joost, die als bandagist bij ouderen over de vloer komt om hun voeten en benen in te zwachtelen, raakt onder de indruk van de boekenkasten van de boomers in hun riante kamers met hoge plafonds. Hij wordt een lezer. Langzaam dringt de literatuur zijn leven binnen. Op ingenieuze wijze laat De Moor zien hoe Joost, mede onder invloed van Dostojevski, vervreemdt van de werkelijkheid.
2 Detlev van Heest – De resten van een mens
(Auto)biografische schetsen in levensechte dialogen. Subtiele compositie. Verslavend als een Netflix-serie.
3 Arjan Visser – De allemansvriend
‘Laat je literaire ambities varen! Wil je dit echt blijven doen? Romannetjes schrijven, vol diepere lagen en subtiele verwijzingen die toch niemand opmerkt? Genegeerd of slecht besproken worden door zure critici, leeftijdsgenoten met een topzwaar minderwaardigheidscomplex.’ Een voyeuristisch inkijkje in de wereld van literatuur en journalistiek.
Marie-José Klaver
* Iris Pronk – Altijd te paard. Renate Dorrestein 1954-2018
Buitengewoon goed geschreven en gestructureerde biografie over een schrijfster die niet wilde dat haar levensverhaal door een buitenstaander zou worden opgetekend.
* Asako Yuzuki – Butter
Een lekker dikke Japanse roman over eten, cultuur, de positie van vrouwen, journalistiek en misdaad die al in 2017 verscheen, vorig jaar in het Engels werd vertaald door Polly Barton en meteen uitgroeide tot een internationale cultklassieker voor een breed publiek. Een Nederlandse vertaling komt eraan in het nieuwe jaar.
* Benzokarim – Ons gaan allemaal
Prachtige dichtbundel die is geschreven in een mix van Nederlands, Arabisch, Afrikaans en Engels. Winnaar van de Jan Campert-prijs 2025 voor poëzie.
Jaap Krol
1 Richard Flanagan – De smalle weg naar het noorden
2 Ian McEwan – Wat we kunnen weten
3 Tove Ditlevsen – De Kopenhagen-trilogie (Kindertijd, Jeugd en Afhankelijkheid)
Rieuwert Krol
* Jonathan Griffioen – Abnormale kinderen
* Karl Ove Knausgård – The School of Night
* Roderick Nieuwenhuis – Mens en machine
Arjen van Meijgaard
1 Charlotte van den Broeck – Een vlam Tasmaans tijgers
Winnaar van de Boekenbon Literatuurprijs 2025. Over het uitsterven van dieren, het klonen van uitgestorven dieren en de zoektocht naar de laatste Tasmaanse tijger.
2 Sigri Sandberg – Rust
Sandberg roeit over het langste (205 km.) en diepste fjord van Noorwegen, het Sognefjord, van de kust tot diep in het binnenland en beschrijft wat haar bezighoudt en wat en wie ze onderweg tegenkomt.
3 Han Leferink – Zwerfdagboek
Observaties, overdenkingen en ontmoetingen tijdens een verblijf in een stuk bos zonder pretenties, in korte tekstfragmenten en tekeningen.
Rosanna Del Negro
1 Alessandro Baricco – Abel
Universele thema’s compact beschreven. Knap gestructureerd.
2 Berbardo Zannoni – Mijn stomme intenties
Dierlijk gruwelijk: een mix van natuurdocu en fabel.
3 Casper van der Veen – Goed Geluimd Hof en 99 andere Amsterdamse straatnamen
Een fascinerende tocht door de hoofdstad aan de hand van bijzondere en grappige verhalen.
Martijn Nicolaas
1 Gregor Verwijmeren – De Alpenfederatie
Een even spectaculaire, spannende als sfeervolle dystopie waarin de Europese rijken zich hebben teruggetrokken in de Alpen en de laatste stukken gletsjer op gebruiken. Naast de nodige technische snufjes vergeet de auteur ook de ontwikkeling van zijn personages en prachtige natuurbeschrijvingen niet. Een moordende zwerm robotspreeuwen speelt een lugubere bijrol.
2 Gaea Schoeters – Het geschenk
Een briljante politieke satire met een briljant idee als uitgangspunt: in Berlijn lopen ineens uit het niets duizenden olifanten rond. Hoe gaat de politiek daarmee om? Geestig en uiterst actueel.
3 Jilt Jorritsma – Autopsie
Een ijzingwekkend boek waarin op ingenieuze wijze de werking van de darmen in verband wordt gebracht met die van de hersenen. Een literaire thriller die ik op het puntje van mijn stoel uitlas.
Coen Peppelenbos
1 Auke Hulst – Tandenjager
Je moet even door de plastische beschrijvingen in het eerste deel heen, maar dan heb je een roman waarin geschiedenis en fictie een perfect huwelijk aangaan met een hoogliedje van taal.
2 Thomas Heerma van Voss – De prullenmand heeft veel plezier aan mij
Een bundeling interviews waarin ik maar bleef lezen. Schrijvers die namen waren toen ik begon te studeren, zijn nu vergeten. Of heel erg versleten. Zo betrekkelijk is het allemaal.
3 Christien Brinkgreve – Beladen huis
Een heel persoonlijk boek waarin toch zaken in naar voren kwamen die een algemene geldigheid hebben. De veiligheid van ruimtes bijvoorbeeld. Een boek dat je aan het denken zet.
Miriam Piters
* Benzokarim – Ons gaan allemaal
Benzokarims Ons gaan allemaal intrigeert en vibreert. Zijn sensitieve zoektocht naar taal en woorden heeft een bezwerende, vitaliserende uitwerking. Dit is de poëziebundel waarvan je nog niet wist dat je die keihard nodig had.
* Manon Uphoff – Laat me binnen
Manon Uphoffs compositorische schwung, stilistische flair en behoedzame aftasten overtuigen ook in de drie wat langere verhalen in Laat me binnen. Vol overgave begeef je je aan haar gulle hand in de leefwerelden van deze buitenstaanders die zuchten naar echt contact.
* Tessa Leuwsha – Boni
Tessa Leuwsha’s boek Boni heelt een essentieel gat in onze geschiedenis. Terwijl Leuwsha ons in het midden laat verkeren van voorheen onbekende, belangwekkende historische figuren, ontsluit ze blinde vlekken en herschept ze consciëntieus verhalen.
Wiebren Rijkeboer
1 David Szalay – Het vlees
2 Eric Puchner – Dream State
3 Peter Buwalda – De jaknikker
Eric de Rooij
1 Arturo Barea – De weg, De Spaanse oorlog in Marokko
Leer na Céline nu bij Barea de waanzin van oorlog kennen.
2 Detlev van Heest – De resten van een mens
Een pil van meer dan achthonderd bladzijden. Verslavend!
3 Woei-Lien Chong – Filosofie met de vlinderslag. De daoïstische levenskunst van Zhuangzi
Na het lezen van Zhuangzi is je leven anders. Woei-Lien Chong biedt boeiende interpretaties van dit boek uit de vierde/derde eeuw voor Chr.
Doeke Sijens
1 Maria Dermoût – De tienduizend dingen
Deze zeventig jaar oude roman dit jaar voor het eerst gelezen: geweldig!
2 Francesca Wade – Gertrude Stein. An afterlife
Intrigerende studie die je weer dichter bij Gertrude Stein en Alice B. Toklas brengt
3 Florette Dijkstra – De sprong in het licht
Eigenzinnige beschrijving van een jarenlange zoektocht naar werk en leven van kunstenaar Marlow Moss (en schrijfster A.H. Nijhoff)
Bart Temme
1 Florette Dijkstra – De sprong in het licht
Met haar zoekende benadering legt Florette Dijkstra het leven en werk van Marlow Moss niet vast, maar laat ze juist iets open. Dit boek brengt eerherstel voor de vergeten Britse kunstenaar.
2 Christien Brinkgreve – Beladen huis
Christien Brinkgreve (emerita hoogleraar vrouwenstudies) zet haar theoretische kennis in om haar persoonlijke leven beter te kunnen begrijpen. Hoe kan haar leven met haar man zo gelopen zijn? Een intiem en aangrijpend memoir.
3 Gerbrand Bakker – Aan mij heb je niks
Amsterdam, de Eifel, partner M., hond Floris, een dementerende oude moeder, literatuurfestivals. In dit schrijversdagboek gebeurt net als in het echte leven veel en tegelijkertijd weinig.
Petra Teunissen
* Elizabeth Strout – Vertel me alles
In Strouts universum heeft niemand vaste grond onder de voeten en dat is wonderlijk troostend.
* Iris Pronk – Altijd te paard. Renate Dorrestein (1954-2018).
Voorbeeldige schrijversbiografie van een productief ‘klerewijf’ aan de literaire top.
* Ian Mc Ewan – Wat we kunnen weten
Klimaatroman die niet over het milieu, maar over literatuur gaat.
Kris Velter
1 Mircea Cărtărescu – Theodoros
2 Sarah de Koning – Tekstielen
3 Henri Michaux – Hoekpijlers

Rijst de vraag: worden schrijvers van kleur überhaupt wel gelezen?