De biografie van Joost Zwagerman is zeker niet neutraal ontvangen. Zwaag kent vele voor- en tegenstanders, en Max Pam voegt zich in HP/De Tijd bij die laatste groep. Hij vergelijkt Zwaag met de biografie van Heere Heeresma door Anton de Goede en concludeert: ‘Als dode schrijver kun je pech of geluk hebben met je biograaf. Vanaf de eerste regel is duidelijk dat De Goede zin heeft in zijn werk. Hij heeft sympathie voor Heeresma, hoewel hij diens kleinheden niet over het hoofd ziet.’

Over de biografie van Zwagerman schrijft hij echter: ‘Bij Vlaar heb je voortdurend het idee dat zij het boek met lange tanden heeft geschreven en dat het hele onderwerp haar diep in haar hart tegenstaat. Boven het uitgebreide interview dat zij gaf aan de Volkskrant stond dan ook als kop: “Joost bleef een angstig burgermannetje”.

Eerlijk gezegd vind ik zoiets moeilijk te begrijpen. Hoe is het mogelijk dat iemand bereid is om uren, maanden, zelfs jaren, in archieven door te brengen om daar onderzoek te doen naar het leven van een angstig burgermannetje? Get yourself a life, zou ik tegen de biograaf zeggen. Wat een verspilling van tijd en energie. Heeft Maria Vlaar niets beters te doen gehad? Bijvoorbeeld een biografie schrijven over iemand die zij op de een of andere manier bewondert, of bij wie zij althans niet de behoefte gevoelt om het onderwerp te kleineren en te verachten. De woede die haar biografie heeft opgeroepen bij mensen die ‘een heel andere Joost’ hebben gekend, begrip ik daarom goed. Een biograaf heeft natuurlijk het recht om een anti-biografie te schrijven die het beschreven personage in een zo ongunstig mogelijk daglicht stelt, maar het vervelende is dat je zoiets eigenlijk alleen doet bij een Hitler of Stalin. Een andere onaangename bijkomstigheid is dat maar weinigen een tweede biografie krijgen waarin het beeld wordt bijgesteld. Zodat te vrezen valt dat die ‘nare’ 766 pagina’s over Joost als een fait accompli de eindstreep zullen halen.

Vanzelfsprekend rekent Pam zich ook tot de mensen die ‘een heel andere Joost’ hebben gekend: Heeresma vindt hij de betere schrijver, maar Joost verreweg de sympathiekste mens. Hoewel hij ‘ploeterend’ het einde heeft gehaald van Zwaag, spreekt hij nog wel de bewondering uit voor het uithoudingsvermogen van de biograaf in het algemeen. ‘[P]er slot moet je jaren van je leven opofferen voor de studie van het leven van een ander. Als die ander een angstig burgermannetje blijkt te zijn, zou ik mij zwaar bestolen voelen.’