Scherpe familiebanden

In de derde roman van Anne-Marike van Arkel, Als het onvoorstelbare gebeurt, komen verschillende thema’s samen die jongeren zeker zullen aanspreken. De auteur beschrijft in deze jeugdroman tegen de achtergrond van de jaren ’80 in Den Haag het leven van Claire, een meisje van 16 jaar. Haar vader is advocaat met een kantoor aan het Lange Voorhout en haar moeder is violiste en daardoor vaak op tournee. Marcus, de jongere broer van haar vader, is nauw met het gezin verbonden. Vanaf de eerste pagina’s is het duidelijk dat er iets in de lucht hangt, het gaat Claire goed, misschien wel te goed.

Van Arkel laat hier en daar doorschemeren welke kant het verhaal op zou kunnen gaan. Claire is knap, op straat wordt ze nagekeken, een modellenbureau toont interesse en de man van haar tante toont iets te veel interesse in haar. Zou het daar misgaan, worden er grenzen overschreden, gaat het om onwenselijk gedrag dat uitgroeit tot een schandaal?

Er komen verschillende perspectieven aan bod, een mooie manier om jongeren te laten zien hoe een verhaal verteld kan worden. Zo wordt vanuit het perspectief van de vader van Claire duidelijk dat Marcus, haar jonge en vrijgezelle oom, gevraagd wordt als voogd van Claire, terwijl dat volgens het testament nu haar tante en oom – degene van de verkeerde interesse – zijn. Dat moet dus via de notaris worden aangepast. Maar wat is Marcus voor iemand? Waarom is die voogdijschap zo belangrijk? Welke rol speelt haar afwezige moeder? Vragen die de lezer bij de les houden.

Voor jongeren is het fijn om te lezen over een herkenbare wereld, maar het is belangrijk dat ze zich ook kunnen verplaatsen in situaties die wat verder van hen afstaan. Dat doet Van Arkel knap door aan de ene kant een hoofdpersoon van zestien jaar te kiezen die langzaam geconfronteerd wordt met de wereld van volwassenen. Aan de andere kant laat de auteur het verhaal decennia geleden spelen, zonder internet en mobiele telefoons, waardoor mensen elkaar minder makkelijk konden bereiken en contact vooral via een vaste telefoonlijn verliep. Ook neemt de auteur de lezer mee in een juridische strijd die ze toegankelijk beschrijft. Familieleden die via de rechter zaken willen uitvechten, dat zal voor de doelgroep geen dagelijkse kost zijn, maar familieleden die niet met elkaar door een deur kunnen, dat komt wel vaker voor.

De spanning wordt gedoseerd opgevoerd, eerder ingezette verhaallijnen komen weer samen bij het centrale verhaal en de uiteindelijke ontknoping is onverwacht, maar sluit treffend aan bij het begin van het verhaal. Een boeiende en toegankelijke roman over opgroeien, familiebanden en verantwoordelijkheden. Genoeg aanknopingspunten voor jongeren om na het lezen van het boek nog eens over door te praten.

Arjen van Meijgaard

Anne-Marike van Arkel – Als het onvoorstelbare gebeurt. Elikser, Leeuwarden. 132 blz. € 15.