Wonderschone laagjes

Zilverling, het langverwachte vierde deel in de Nevermoor-serie van Jessica Townsend, is een diepe duik in de magische wereld van Morrigan Crow. Een fantasyreeks voor lezers vanaf ongeveer 10 jaar. Na drie eerdere delen is het – na vijf jaar wachten – eindelijk tijd voor een vervolg. In Zilverling worden de uitdagingen voor Morrigan niet alleen groter, maar ook complexer en persoonlijker.

Welkom in de wonderlijke wereld van Nevermoor, waar magie je stoutste verwachtingen overtreft. In het eerste deel van de reeks (Nevermoor) maakten we kennis met de vervloekte Morrigan Crow. Niet alleen werd ze beschuldigd van allerlei rampen, ze was ook gedoemd om te sterven in de nacht van haar elfde verjaardag. Totdat Jupiter Noord haar ontvoerde en meenam naar Nevermoor, waar ze een plekje wist te bemachtigen in het Wondergenootschap. Haar ‘kneepje’, het talent waardoor ze werd uitverkoren, is zeldzaam en maakt haar zeker niet populair. Deel twee (Wondersmid) ging hier verder op in, waarbij haar nieuwe vrienden zich zelfs tegen haar keerden. Tot overmaat van ramp werd de magische stad overspoeld met een reeks mysterieuze verdwijningen. Morrigan kreeg een aanbod dat ze eigenlijk niet kon weigeren. In deel drie (Spookpokken) stak een verwoestend virus de kop op. Kan ze met haar bijzondere krachten iets betekenen in deze ellende? En tegen welke prijs?

Deel vier, Zilverling, opent raadselachtig. De magische wereld rondom Nevermoor staat aan de vooravond van een grote verandering, de overgang naar een nieuw tijdvak. Wanneer precies is onbekend. Eerder, in deel 3, werd de vreedzame sprookjeswereld bruut verstoord door de Spookpokken, een vernietigend virus. Herkenbare verhaallijn? Zeker, want Spookpokken werd geschreven ten tijde van de pandemie. Zilverling speelt zich af in een periode vlak daarna, nog vol naweeën van het virus. Actiegroep de Bezorgde Burgers van Nevermoor wakkert de angst aan, wat leidt tot nog meer onrust en rellen. Het virus (de spookpokken) blijkt een van de drie verstoringen die cruciaal zijn voor de overgang naar een nieuw tijdvak: Koperploert. In een race tegen de klok ontrafelt Morrigan hoe het precies zit. Onderweg wordt ze flink afgeleid. De zoektocht van Morrigan leidt haar langs een gouden draak, een witte bruiloft en een moordmysterie. Daarnaast is ze op zoek naar haar eigen identiteit en worstelt ze met vertrouwen. Kortom, Morrigan wordt ouder en wijzer (in Zilverling viert ze haar 14e verjaardag) en het verhaal groeit met haar mee.

Fascinerend is de band van Morrigan met de ‘slechterik’ Ezra Windbuil. Als voorlaatste Wondersmid met afschuwelijke misdaden op zijn naam, is zijn reputatie slecht. Maar in zijn geheime lessen belicht hij historische gebeurtenissen vanuit een ander perspectief, waardoor het narratief verschuift. Op slimme wijze weet Townsend al schrijvend sympathie voor de Wondersmid op te brengen, waardoor Morrigan’s ethische en morele dilemma steeds herkenbaarder en voelbaarder wordt. Blijft ze loyaal aan haar omgeving of kiest ze voor haar eigen geluk?

‘Jupiter zegt dat wat er met de Rustelozen is gebeurd niet mijn schuld was.’ Op een eerder moment was ze bereid zichzelf de schuld te geven, maar ze wilde dat beslist niet van uitgerekend Ezra Windbuil horen. ‘Dat is omdat hij meer om jouw gevoelens geeft dan om de waarheid. Het was heel overduidelijk wél jouw schuld. Heb je nog iemand anders horen schreeuwen?’ Zijn blik verscherpte. ‘Heb je liever dat ik lieg om je gevoelens te sparen, of dat ik je help om het probleem dat je hebt veroorzaakt op te lossen?’ Daar hoefde ze geen antwoord op te geven.

Gelukkig blijft er ook voldoende aandacht voor de wonderschone, speelse omgeving waarin het verhaal zich afspeelt. Met de herkenbare, beeldende schrijfstijl van Townsend is het een traktatie om te lezen over de knusse boomhut in de slaapkamer en loopt het water je in de mond bij de omschrijving van al het lekkers wat er op feestjes voorgeschoteld wordt. Publieksfavoriet Fenestra (een reusachtige kat, hoofd van de huishouding) is meer in beeld en Hotel Decaleon laat zich (wanneer het nodig is) van haar beste kant zien.

Kamer 85 sloofde zich uit.
[…]
Ze had niet verwacht dat haar kamer twintig meter hoger en breder zou worden en dat er een knoestige, verwrongen boom met enorme takken in zou groeien.
[…]
Ze had nooit gedroomd dat er te midden van die hoge bladeren – tussen de meterslange takken die alle kanten op groeiden – een boomhut van meerdere verdiepingen zou zitten, vrolijk verlicht door grijnzende pompoenlantaarns en lampenslierten.
[…]
Het hoofdplatform was een grote ronde vloer met een houten balustrade eromheen. Hij vertakte in negen richtingen naar buiten en omhoog, met smalle trappen, krakkemikkige touwladders en schuin oplopende takken naar negen levensgrote nesten, allemaal met een knusse verzameling kussens en dekens en een goudgeel nachtlampje. Er was geen ander dak nodig dan het zachtjes ruisend gebladerte; Kamer 85 had gezorgd voor een heerlijk frisse, koele herfstavond, maar zonder ook maar een spoortje echte kou in de lucht.

De vergelijking met Harry Potter en Zweinstein is onvermijdelijk, daarvoor zijn er te veel overeenkomsten. Maar, eerlijk is eerlijk, Jessica Townsend weet op geheel eigen wijze een eigen universum neer te zetten: minstens zo boeiend, maar ook gedurfder. Waar J.K. Rowling wegblijft van hedendaagse problematiek, raakt de Nevermoor-reeks actuele thema’s als politiek, discriminatie, zoonisme en machtmisbruik. Met fans over de hele wereld en met meer dan 40 vertalingen is er absoluut sprake van internationaal succes. Bovendien werd de eerste Nevermoor beloond met een Vlag en Wimpel door de Griffeljury.

Zilverling was het wachten waard. De verhaallijn zakt niet in, hij wordt juist spannender en rijker. Naarmate de reeks vordert, stijgt het niveau. De wereld wordt groter, duisterder en grimmiger, wat ruimte geeft voor een vervolg. Op naar deel 5 dus. Laat ons niet te lang wachten, Jessica!

Sjoukje Werkman

Jessica Townsend – Zilverling, Het mysterie van Morrigan Crow (Nevermoor #4). Vertaald door Lia Belt. Luitingh-Sijthoff, Amsterdam. 640 blz. € 24,99.