In Amsterdam is op 24 februari schrijver Jan Stavinoha op 80-jarige leeftijd overleden. Dat maakt zijn familie vandaag bekend met annonces in de Volkskrant en NRC.

Jan Stavinoha debuteerde in 1982 met de verhalenbundel Praagse Dixieland en publiceerde daarna nog twee verhalenbundels en negen romans, waaronder In goede handen (1984), Adams uniform (1987) en Kafka’s margarine (2005). Hij schreef columns voor literaire tijdschriften, dag- en weekbladen en werkte mee aan radioprogramma’s van de VPRO. 

Behalve schrijver was Stavinoha klassiek gitarist, daartoe opgeleid aan de conservatoria van Praag, Amsterdam en Zwolle. Zijn muzikale achtergrond wordt in het familiebericht benadrukt door een notenbalk met de eerste vier maten van het beroemde ‘Asturias (Leyenda)’ van de Spaanse componist Isaac Albéniz. Daaronder prijkt een citaat van Johann Wolfgang von Goethe.

Stavinoha werd op 26 mei 1945 geboren in Praag. Hij groeide op in een literair milieu en werkte bij de radio in Tsjechoslowakije. Na de Russische inval in 1968 vluchtte hij naar Londen. Na een optreden in Paradiso vestigde hij zich in Amsterdam.

‘Dat ik schrijf komt voor een belangrijk deel door Nederland, want het kan, het mag dus. In Tsjechoslowakije zou ik totaal anders gaan schrijven. Of heel anders… waarschijnlijk zou ik er helemaal niet schrijven,’ vertelde hij in het interview dat ik in 1987 met hem had voor Het Vrije Volk. 

‘Mijn vader was schrijver en op een bepaald moment bereikte ik het stadium dat ik het schrijven niet meer kon tegenhouden. Mensen in mijn omgeving zeiden: ‘Hoe haal je het in je hoofd, het Nederlands is niet eens je moedertaal’, maar ik móest gaan schrijven. Mijn eerste boek heb ik gedicteerd vanaf het papier waarop een soort Tsjechische tekst stond. Het tweede boek heb ik met hulp in het Nederlands geschreven, het derde heb ik in heel grote mate zelf in elkaar gezet. Dankzij het wonderlijke Nederlandse klimaat word ik ook geaccepteerd door het Fonds voor de Letteren, dat steunt mij, financieel bedoel ik — in Nederland gaat het altijd over geld- Daarom heb ik besloten de rest van mijn leven het pad van de literatuur te bewandelen.’

Lees hier het hele interview. Lees hier een recensie van de roman Het nut van een paradijs (1991)