Wonderlijke geschiedenis van een man die kon wensen wat hij wilde en toch in de knel kwam

Een geestige situatie in een café: een bebrilde jongeman in een onberispelijk pak laat zich, na een paar pints, verleiden tot een theatrale uiteenzetting over wonderen. Typische kroegpraat, maar dit keer pakt het anders uit. Om zijn verhaal kracht bij te zetten, probeert hij met zijn wilskracht de lamp aan het plafond om te keren, wat subiet lukt: de hele boel komt naar beneden en zet het kleed in de fik. Een wonder, maar ook chaos.

Daarop wordt de jonge George McWhriter Fotheringay het etablissement uitgestuurd. Onderweg naar huis wordt hij overmand door een vlaag van verbijstering: ‘zijn rationele, sceptische geest vocht een bittere strijd uit met datgene wat hij met zijn eigen ogen had gezien.’ Hij besluit dat het tegen alle logica ingaat, absurd is zelfs, maar dat hij alles toch nog eens proefondervindelijk moet uitvogelen. Vanaf dan zal niets meer hetzelfde zijn – en dan begint De man die wonderen kon doen echt; een bewerking van The man who could work miracles van H. G. Wells (1866-1946), auteur van klassiekers als War of the worlds en De onzichtbare man.

De sfeer, de personages en de omgeving doen denken aan The booktour van Andi Watson, vanwege hetzelfde Britse gedrag, de onderkoelde vormvastheid van de figuren en de uiterlijke gelijkenis van de beide hoofdpersonen. Maar in De man die wonderen kon doen kiest Munuera voor een karikaturale afslag: de boze agent die Fotheringay daags na het akkefietje plompverloren arresteert, vanwege een op stelten gezette discussie, is overdreven en voelt onecht. De gebeurtenis is vooral ingegeven om nog eens aan te tonen dat Fotheringay zich alles kan wensen wat hij wil.

Waar het natuurlijk om gaat in dit verhaal is hoe iemand zo’n bijzondere gave inzet en de morele dilemma’s die daarbij om de hoek komen. Kiest hij voor persoonlijk gewin of voor de mensheid? Voor de snelle bevrediging of voor een effect op langere termijn? Hoe dan ook houdt hij het niet lang onder de pet en dan gaat de buitenwacht zich ermee bemoeien – en dan wordt het pas echt precair.

Dit album past in een reeks die Munuera een paar jaar geleden aftrapte met het prachtige De klerk Bartleby, een verstripping van het korte verhaal van Herman Melville. Daarna volgden een voorspelbare bewerking van A Christmas Carol van Charles Dickens, een oerversie van Peter Pan (naar James Matthew Barrie) en het saaie Zijn geur na de regen, naar de gelijknamige roman van Cédric Sapin-Defour. Ook het tekenwerk veranderde gaandeweg, wat vooral zichtbaar is in hoe de figuren zich tot de decors verhouden. Dat oogt als dat van een klassieke tekenfilm, met geschilderde achtergronden en de figuren als een plat ingekleurde cel bovenop, met sterke outlines die contrasteren. Dat was bij Zijn geur na de regen echt onaantrekkelijk, in De man die wonderen kon doen is het gelukkig een stuk minder.

Dat laat onverlet dat Munuera prachtige figuren tekent, met zwier en flair, maar toch: juist omdat Munuera genoeg bewees dat hij echt bij de Europese top behoort, voelt het ongemakkelijk als er met opzichtige Photoshopfiltertjes wordt gewerkt. Inkleuren met de computer is intussen geaccepteerd, maar het moet niet doorschieten – vooral niet nu AI zich overal tussen wriemelt als een tijdbesparend monster en het verschil tussen mensenwerk en dat van de computer steeds minder duidelijk is.

Wat dit verhaal goed maakt, en beter dan de laatste twee titels van Munuera in deze verstippingenreeks, zijn de dialogen, bijvoorbeeld met een malafide waarzegster, de onwrikbare huisarts en uiteraard de gehaaide geestelijke die alles op scherp zet. Daar heeft Munuera vast een flink aandeel in gehad, Wells zal zich veel minder geintjes hebben gepermitteerd. Munuera voelt de verhoudingen tussen de gesprekspartners perfect aan. Hun blikken en houdingen zijn prachtig – en natuurlijk heeft hij er hier en daar een flinke humoristische draai aan gegeven, waarvoor hulde.

De man die wonderen kon doen is een fijn verhaal, met mooie personages en een moralistische boodschap die iedereen gemakkelijk oppikt. De lezer wordt niet aan het denken gezet, het draaft niet hoog, maar het is zeker geen slap verhaaltje. Door de sympathieke Fotheringay en de fijne dialogen is het een album dat slaagt. Wens vervuld.

Stefan Nieuwenhuis

José Luis Munuera – De man die wonderen kon doen (naar H.G. Wells). Standaard Uitgeverij. 80 blz. hardcover. € 21,99.