Laten we dat verder onderzoeken

Hoort Wat is goed leven? onder het kopje ‘strips’? Dat is een vraag die opkomt als je het nieuwe werk van Barbara Stok onder ogen krijgt. Op sommige bladzijden staat alleen maar tekst, op andere bladzijden vind je illustraties van de tekst, dan heb je spreads waarop 1 tekening staat en ook nog bladzijden die de ouderwetse stripvorm hebben. Doet het er wat toe, waartoe je dit boek kunt rekenen; met Wat is goed leven?, met als ondertitel Socrates en het belangrijkste, heb je een voor een breed publiek toegankelijk boek over de bekendste Griekse filosoof in handen. Voor het publiek maakt het in ieder geval niet uit tot welk genre dit boek behoort, want het vliegt de winkel uit; binnen enkele weken is het al aan de derde druk toe.

Stok focust zich vooral op de socratische gesprekken en die lenen zich nu eenmaal niet goed voor tekeningen, die vrij eentonig zouden worden als je die gesprekken helemaal zou uittekenen, verklaarde ze tijdens een interview in de talkshow Onder de vulkaan. Deze hybride vorm werkt uitstekend en geeft Stok ook de mogelijkheid om zich als een Hitchcock in haar eigen verhaal te mengen en op de vraag van Socrates naar wat een goed leven is, zichzelf ook enige vragen te stellen (in stripvorm, dus de volgende gedachten zijn tekstballonnen): ‘Gaat het alleen om het afwegen van het goede en slechte voor jezelf?’ ‘Of tellen consequenties voor anderen ook mee in de afweging?’ ‘Ik denk eigenlijk dat mijn geluk niet losstaat van het geluk van anderen, hoe ver weg zij ook zijn. Want alles en iedereen is met elkaar verbonden. Zo denk ik erover.’ Socrates antwoordt daarop: ‘Wat bedoel je daar precies mee? Laten we dat verder onderzoeken.’ Een terugkerend antwoord van de filosoof dat weer tot nieuwe vragen leidt, waarmee Socrates zijn gesprekspartners soms tot het uiterste dreef, wat hem naast volgelingen ook de uiteindelijke gifbeker opleverde.

Het is de tweede keer dat Barbara Stok zich wendt tot de oude Grieken. In De filosoof, de hond en de bruiloft haalde ze de filosofe Hipparchia uit de vergetelheid. De research voor die strip, wat voor kleren droegen de mensen, hoe zagen de huizen eruit et cetera, kon ze in Wat is goed leven? opnieuw inzetten voor een filosoof waarover bibliotheken zijn volgeschreven, al schrijft Stok: ‘Dit boek is een fictief verhaal. Het is mijn verhaal over Socrates zoals ik hem uit de dialogen en anekdotes heb leren kennen.’ In het voorwoord beschrijft ze dat Socrates voor haar ook richting geeft aan haar denken over actuele problemen. Socrates wordt door haar aanstekelijke vertelwijze niet alleen een figuur uit de geschiedenis, maar door diens filosofische aanpak ook van blijvende waarde in het heden. Als je nog geen cadeau voor de decembermaanden weet, dan heb je er nu wel één.

Coen Peppelenbos

Barbara Stok – Wat is goed leven?. Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam. 144 blz. € 22,99.