­Een echt hommagealbum

Hommagealbums zijn een bijzondere uitvinding. Een klassieke stripheld of auteur wordt geïmiteerd en op die manier geëerd. Het gebeurt doorgaans als een stripauteur een gezegende leeftijd heeft bereikt, bij wijze van felicitatie, of als een stripfiguur zelf al een halve eeuw of langer meegaat. Die albums hebben meestal een vast stramien: een aantal auteurs maakt een eigen versie van de stripheld en giet dat in een kort verhaaltje. Al die bijdragen achter elkaar leveren dan een eenvormig ratjetoe aan losse verhalen op. Eerlijker gezegd: de verhalen zijn vanwege hun lengte vaak nogal zwak en de verrassing is er na een paar bladzijden wel vanaf. Dan is het vooral om te zien wie het meest gelijkende figuurtje heeft.

Hommages zijn vooral een plezier voor de makers die gevraagd worden. Zij vinden de opdracht altijd erg eervol en zijn er trots op om even in de schoenen van hun grote voorbeeld, leermeester of held te mogen staan. Dat laten ze vaak luid en duidelijk merken; het hoort er een beetje bij. Voor de lezer is dat epigonengedrag zelden leuk, vooral als de bijdrage een enkele felicitatietekening is – glaasje in de hand, meestal de eigen figuur naast de jubilaris. Bladerwerk.

In het spoor van Blueberry is ook een hommagealbum. Een fors boek, met bijdragen van 29 stripmakers die keurig achterin het boek staan opgesomd, met één vrouw onder de mannen. Dat is interessant om te vermelden omdat het iets moois laat zien. Anlor (pseudoniem van de Franse stripauteur Anne-Laure Bizot) bijt namelijk het spits af en pakt het eens helemaal anders aan. Zij kiest er niet voor om Blueberry in zijn dagelijkse habitat te tekenen, dus in een saloon, met blaffers, pokeraars, whiskey en outlaws, maar voor een bruiloft waar een meisje en een jongen in de problemen komen als ze een taart stelen. Dat jongetje heet Mike, net als Blueberry, en de taart is een blauwebessentaart. Dat is zijn lievelingstaart. Bij het afscheid bedankt het meisje Mike en noemt hem bij die gelegenheid Blueberry Boy. Wat een sympathiek begin van een hommagealbum!

Of nu ja, de lezer die echt bij het begin begint, heeft dan al een inleiding gelezen ‘van de uitgever’. En zoals het gaat bij albums die uit het Frans zijn vertaald: de planken zijn van heel dik hout gezaagd en het woordgebruik is bijzonder, om het eufemistisch te zeggen. Dan heet Blueberry een keikop met een eeuwig vermoeide cool, gebruikt tekenaar Giraud een dynamische decoupagina, waar decoupage wordt bedoeld (en hoe zou dát nou komen?) Daarna heeft Giraud een sterke alchemie met de scenarist van dienst, Jean-Michel Charlier, die steeds vaker put uit diepmenselijke dramaturgische bronnen en zo herinneringen oproept aan de romantische helden van Victor Hugo.

Hetzelfde gebeurt voor aanvang van iedere nieuwe bijdrage: de auteurs mogen dan even vertellen hoe belangrijk Blueberry in hun leven is geweest, en tjonge: dat is niet mals. Hem wordt een bijna pauselijke grootheid toegedicht. De levens van de makers waren compleet anders geweest zonder de strip van Giraud en Charlier. Toch goed om even te lezen, steeds opnieuw (‘Ik was 11 toen ik Blueberry ontdekte […] ik zag meteen dat hij hetzelfde karakter had als mijn oma.’)

Al deze persoonlijke ontboezemingen laten vooral onbedoeld zien wat niet lekker werkt bij hommage-bijdragen: het merendeel van de auteurs is gecharmeerd van de ingenieuze verhalen van Giraud en Charlier. En laat het nu precies het gebrek aan lekkere plotjes zijn wat een hommagealbum zo karig maakt. Het is nu eenmaal niet te doen om in een paar pagina’s de grandeur van een klassieker als Blueberry te benaderen.

Hoe is het dan met de strips in In het spoor van Blueberry gesteld? De bijdrage van Rona Toulhoat, op scenario van Vincent Brugeas, is een puik afgerond verhaal van amper acht pagina’s. Het kan dus. Anderen, zoals het Tango-duo Matz en Xavier, eindigen met vragen en houden de lijntjes open: voor nu is Blueberry ontkomen, maar blijft dat zo? Soms is het een flauw plotje, bijvoorbeeld over zwerfafval of dronkenschap, of een etaleermoment van de tekenaar die nog maar eens toont dat zijn vrouwen er altijd hetzelfde uitzien, zoals Meynet doet.

Al met al blijkt het toch weer een echt hommagealbum: de verhalen zijn dunnetjes, de auteurs zijn allemaal in dezelfde trein gestapt en hebben onderweg te veel op de clichés geleund. Hoe avontuurlijk was Blueberry geweest in een ruimtepak? Giraud en Moebius waren toch ook één en dezelfde persoon? Nadoen is altijd veel minder verrassend; voor het over een compleet andere boeg gooien is lef nodig. Of misschien had de uitgever andere ideeën, want volgens hem weerspiegelen alle verhalen de passie die Blueberry nog altijd losweekt. Dan kun je dat maar beter precies zo laten zien.

Stefan Nieuwenhuis

Diverse auteurs – In het spoor van Blueberry. Dargaud. 128 blz. hardcover. € 21,99.