Nieuws: Pieter Waterdrinker over jury Libris Literatuur Prijs ‘Flikkeren jullie toch een eind op!’
Céline van Pieter Waterdrinker heeft de longlist van de Libris Literatuur Prijs niet gehaald tot verdriet van de auteur. In haar rede ‘De staat van de Nederlandse literatuur’ die Noraly Beyer uitsprak tijdens de bijeenkomst ‘Tussen longlist en shortlist’ in boekhandel Van der Velde in Zwolle ging de juryvoorzitter in op het aanbod aan literatuur van het afgelopen jaar.
De oogst was in ieder geval rijk en relevant, maar minder divers dan we zouden willen. Opvallend is dat thema’s die in het brede maatschappelijke veld een prominente rol spelen in heel wat romans uitgediept worden.
Naast het wat traditionele familiethema, kwam er ook nogal veel ellende langs:
Allerlei aangrijpende ervaringen en soms trauma’s leiden naar verhalen waarin eetstoornissen, incest, toxische relaties, narcisme, pornoverslaving, rouw, dementie, migraine, autisme, misbruik, vliegtuigrampen, psychoses en neuroses aan bod kwamen. Zelfs een leveringsprobleem met Ikea dook op!
De uitgeverijen krijgen wel een veeg uit de pan:
Nog te vaak kwamen we karig geredigeerde romans tegen en de schrijf- en typfouten blijven een plaag.
Beyer constateert dat er veel boeken over de actualiteit (‘Gaza, Oekraïne, Soedan, aanslagen, extremisme, het klimaat, de gevolgen van Covid’) werden geschreven en juist in Céline komt de oorlog tussen Rusland en Oekraïne aan bod. Maar blijkbaar voldeed de roman van Waterdrinker niet aan de volgende beschrijving:
Hoe klassiek of zwaarwichtig de thema’s ook waren, de romans uit de longlist slagen erin om ze enige lucht te geven, door ze vaak in te bedden in een weloverwogen structuur en door ze te laten botsen met de mythologie van een land bijvoorbeeld, met oude meesters, met de geesten van de voorvaders.
Op X reageert Waterdrinker naar aanleiding van het artikel in eerste instantie aldus:
Flikkeren jullie toch een eind op!
Het lijkt of de schrijver vooral reageert op de kop boven het stuk in Boekblad, ‘De oogst was rijk en relevant, maar minder divers dan we zouden willen’:
Ik herhaal deze tweet. Omdat dit de staat is van ons land. En van de literatuur. Ik woonde in de USSR. Toen móest je de ideologie volgen, of je werd genegeerd of gedood. Het is nu niet anders. Het ergste is dat Nederlandse schrijvers massaal zwijgen. Sommigen overigens niet.
Op Facebook staat een langere versie van zijn weerstand:
Ik heb de USSR aan den lijve meegemaakt. Toen moest de literatuur van de Schrijversbond ook een bepaalde richting op. Deed je dat niet dan werd je door Moskou verstoten. Of je geraakte in een kamp. Of je werd gewoon gedood. Dit is wat er werkelijk broeit. In de wereld der letteren. En vooral eromheen. In Nederland. Men heeft een agenda. Een agenda met een masker op. Hoe komt het toch dat ik altijd (bijna) weer de enige ben die tegen deze gevaarlijke onzin in opstand kom? Waar zijn mijn collega-schrijvers? Zijn jelui soms bang verder nooit meer op het schild gehesen te worden? En wel opkomen voor en tegen vreemde regimes! Prima! Maar kom ook eens op voor je eigen regime! Dat van de ultieme vrijheid van de geest! De zogeheten literaire vrijheid. Laat je NOOIT door jury’s iets voorschrijven. Jury’s die voorschrijven horen in de gracht. Vrijheid in de Nederlandse letteren begint stilaan een farce te worden.
De jury van de Libris Literatuur Prijs 2026 bestaat uit Noraly Beyer, Sander Bax, Liesbeth D’Hoker, Roos van Rijswijk en John Vervoort.
Als zijn boeken zo geschreven zijn als zijn facebookpost verdient hij die prijs natuurlijk onmiddellijk en dubbel en dwars.
Het is natiurlijk balen als je niet op de longlist komt en het is volgens de schrijver zelf natuurlijk onterecht.
Door de manier waarop Waterdrinker hierboven zijn idiote hyperbool verdedigt, moet ik weer denken aan wat Berend Sommer in De Groene Amsterdammer over Waterdrinker zei: “Pieter Waterdrinker voelt zich vaak miskend, maar die miskenning is terecht. Ik zeg dit met pijn in mijn hart, hoor, maar wat hij in zijn boeken doet… Die ronkende superlatieven die je om de oren vliegen; de ponteneur waarmee hij Grote Schrijvers citeert. Het glazuur springt van je tanden. Ik dacht eerst dat hij parodieerde, maar hij schrijft gewoon echt zo.”
Sneu voor dhr Waterdrinker, maar in het commentaar lees ik niets over dat de Nederlandse literatuur aan een “agenda” zou moeten voldoen. Wel wat mooie criteria waaraan die moet voldoen: “Hoe klassiek of zwaarwichtig…..lucht te geven….in te bedden in een weloverwogen structuur… te laten botsen….”
Dit heeft natuurlijk niets te maken met een “agenda” hebben
Pieter maakt bezwaar tegen de agenda van deze en blijkbaar andere jury’s. Geen idee wat deze agenda dan behelst. Dat maakt Pieter niet duidelijk of ik ben dom. Dat kan ook.
De lezing van Noraly Beyer is ook te vinden zonder betaalmuur: https://www.librisprijs.nl/tussen-longlist-en-shortlist-2026-zwolle/
Het woord divers werkt op witte mannen als een rode lap op een stier, en dan is Noraly Beyer al snel de Brezhnev van de Lage Landen.
Ik ben Baden-Baden aan het lezen. Pieter Waterdrinker is een subliem schrijver die een soepele stijl paart aan interessante informatie,niet in de laatste plaats over verwikkelingen in Rusland. Hij legt grote moed aan de dag door zijn felle,onverbloemde kritiek op zowel Poetin cum suis als het meeheulende hoofd van de Russisch orthodoxe kerk. Driewerf Hulde!
Pires zei ooit in een interview: „Verder onderstreep ik altijd: blijf weg van het gevoel dat muziek een wedstrijd is. Als je denkt dat een concours je carrière verder helpt, prima, ik zal je zelfs helpen. Maar als je het mij vraagt? Wegwezen. Ontwikkel je zonder wedstrijdelement. Het maakt zoveel kapot, je kunt niet én muzisch zijn, en een strijder. Als leerlingen dan toch per se willen, zeg ik: speel alsof je thuis bent.” voor schrijvers geldt dit m.m., denk ik, ook.
Heel jammer dat het boek van Waterdrinker niet opgenomen is is de lijst. Juist een schrijver als hij die over zo’n actueel onderwerp als Oekraine schrijft zou op de lijst moeten staan. Ik denk dat dit boek daar voor wel belangrijk is.