Eigen meester, niemands knecht: Lincoln zou willen dat het zo was

Ach, die arme Lincoln. Hij is een morsige zuipschuit die het leven niet veel aan vindt, maar desondanks door God is uitverkoren om altijd te blijven leven. Dat is in het kort het lot dat Lincoln draagt, voorheen als een cowboy, maar nu als een kwaaie pier in de Europese jaren twintig van de vorige eeuw. In het nieuwe deel van de reeks, dat Geen God, geen meester heet – vrij naar het Franstalige anarchistische adagium Ni Dieu, ni maître – raakt hij verzeild in die verzetsbeweging.

Tijdens een braspartij komt hij Medoro tegen, een opgewonden Italiaan die net terug is uit Rusland. Hij is enthousiast want wat ze daar hebben geflikt, dat wil hij ook in Amerika doen, waar zijn familie zit. Lincoln negeert de praatjesmaker aanvankelijk, maar nadat ze samen hebben gevochten tegen een aantal potige types, vertrekken ze per boot naar Amerika. Opvallend, want behalve zuipen, klagen en slapen, doet Lincoln liever niets.

Eenmaal bij de anarchistische ondergrondse in New York ziet hij hoe amateuristisch de groep hun gedachtegoed uitdraagt. Met pamfletjes en spandoeken proberen ze de wereld te veranderen, tot frustratie van Medoro die meer heil ziet in harde actie. Wat volgt is een slapstickachtig verhaal vol explosies, mislukte aanslagen en vechtpartijen, waar Lincoln – heel praktisch – steeds levend uit tevoorschijn komt. Maar of hij de anarchisten werkelijk helpt, valt te bezien.

Lincoln is een echte familiestrip, maar dan vanuit de makers gedacht: Olivier Jouvray neemt het scenario voor zijn rekening, zijn broer Jérôme tekent en diens vrouw Anne-Claire kleurt in. Van de drie is het werk van Olivier het belangrijkst: het verhaal heeft met de onsterfelijkheid van Lincoln een ingenieus uitgangspunt, waar Jouvray veel kanten mee op kan. Dat bewees hij in de acht eerdere delen die tussen 2003 en 2014 verschenen. Het was dus even stil rond Lincoln (in het Nederlands dan, dit verhaal verscheen oorspronkelijk in 2017 in het Frans). Wat Lincoln in de tussentijd heeft uitgevroten, lees je in de bijzonder geestige inleiding van Geen God, geen meester.

Een knap verhalend element zijn de gesprekken die alleen Lincoln heeft, die zijn te vergelijken met die tussen Calvin en Hobbes – niet waarneembaar voor de overige personages, de lezer ziet en hoort de figuren wel. Lincoln praat met figuren die deugden voorstellen of met de duivel zelf. Wie goed kijkt naar het beeldmerk van Lincoln op het voorplat ziet dat hij zowel een aureooltje als een duivelsstaartje heeft. De titel van dit deel verwijst naar dit idee.

De tekeningen van Jérôme Jouvray zijn gedienstig, met een fijne constante vierstrokenindeling en weinig gedoe op de achtergrond. Hij zou een goede kandidaat zijn om een Lucky Luke door…-album te maken. Hij heeft de slapstick en vooral de menselijke frustratie goed in de vingers: het ongeleide fanatisme van Medoro, de destructieve modus van Medoro’s vader (‘in hun reet!’) en het constante katerige van Lincoln zijn heerlijk uitgebeeld. De monotone uitdrukking van Lincolns kop wordt soms wat eentonig, maar ja, dat zal hem worst wezen.

Eerdere verhalen van de serie waren een tikje beter, maar fijn dat ook het laatste deel van Lincoln nu vertaald is geraakt. Het is zo’n serie die de ontdekking waard is, maar die in de loop der jaren vergeten is geraakt. Dit album zet het weer even in het licht; kan zeker geen kwaad.

Stefan Nieuwenhuis

Jérôme Jouvray & Olivier Jouvray – Lincoln 9: Geen God, geen meester. Daedalus. 48 blz. € 12,25.