Op 9 april schreef Tobi Lakmaker in zijn column in de Volkskrant over zijn geschiedenis met het Barlaeus-gymnasium, waar hij als twaalfjarige graag op had gezeten maar waarvoor hij werd uitgeloot. Recentelijk was hij bij de middelbareschoolmusical aldaar, en wat hij zag (een bewerking van de Odyssee) beviel hem niet:

Ik zeg het maar gewoon waar het op staat: ik ging naar het Barlaeus, het beroemde gymnasium aan het Leidseplein in Amsterdam, en zag het meest conservatieve, op vrouwenhaat drijvende stuk dat ik in jaren heb bijgewoond. Ivo van Hove was er een links-activistische lesbienne bij.

(…)

Het was een bewerking van de Odyssee. Dit Griekse epos, toonaangevend in de westerse literatuur, gaf ons een duidelijk idee mee over datgene wat vrouwen konden zijn: moeder of stoeipoes. Een kleine drieduizend jaar later zagen de docenten van het Barlaeus geen aanleiding om die opties te vermeerderen. Zo moesten wij urenlang toezien hoe vrijwel iedere vrouw op het podium voor slet werd uitgescholden, werden zij aangemoedigd voor mannen ‘op hun knietjes’ te gaan en werd zo nu en dan benoemd dat ze verder tot weinig in staat waren.

Mocht het ironie zijn geweest, dan werd die nooit duidelijk. Wat overblijft is inhoud waar Baudet van smult, vrouwen hun zelfhaat vandaan halen en queer kinderen het geloof dat ze niet bestaan aan ontlenen.

Lakmaker kreeg zoveel tegengas dat de Volkskrant er gisteren een pagina aan wijdde. Volgens medewerkers aan de musical heeft Lakmaker niets begrepen van de ironische ondertoon, en zelfs niet van het expliciete feminisme. De regisseurs, Julie Schoorl en Lucas Moolenburgh, leggen hun werk uit en menen dat de vrouwen de eigenlijke heldinnen zijn van het stuk, dat nota bene eindigt met Penelope’s woorden: ‘Nu pak ik eindelijk m’n agency.’

De Volkskrant geeft aan dat Lakmaker nog steeds achter zijn column staat. Dat hij van repliek wordt gediend door leerlingen van Barlaeus vindt Lakmaker alleen maar goed: ‘We hebben ons publiek weer met vijftien jaar verjongd!’

Die laconieke reactie schiet de vader van een van de regisseurs totaal in het verkeerde keelgat, blijkt vandaag op LinkedIn. David Moolenburgh, burgemeester van de gemeente Zandvoort, heeft geen goed woord over voor de ‘zelfbenoemde’ schrijver Tobi Lakmaker. Hij spreekt van een ‘buitengewoon laffe reactie’, terwijl hij Lakmakers samenvatting van het toneelstuk als ‘vals en misselijk’ afdoet. ‘Ik ben boos,’ schrijft hij. Dat Lakmaker tevens niet op de uitnodiging is ingegaan om een kop koffie te komen drinken noemt hij ’tekenend voor dit figuur’. Moolenburgh besluit zijn stuk met het uitspreken van de hoop dat Lakmaker hetzelfde lot achterna gaat als de meeste Barlaeus-leerlingen (volgens Lakmaker): tandarts worden – en dat hij daarmee het schrijverschap opzegt.