Lize Spit schreef een openingsspeech over ‘plot in literatuur’ voor het Peter Szondi Institute of Comparative Literature in Berlijn. Op haar Facebook-pagina geeft ze de speech integraal weer. Spit vertelt onder andere dat de beoogde ‘onweglegbaarheid’ van haar debuut Het smelt volgens haarzelf voortkomt uit haar verlatingsangst opgelopen door emotioneel afwezige ouders:

Veel mensen hebben me gepolst naar het succes van mijn eerste roman, en ik denk dat het onder andere daarin lag: de constructie van het boek, dat is opgebouwd volgens de technische vereisten van een spannend filmscenario. ‘Onweglegbaar’.
De verlatingsangst die aan de grond ervan lag, die maakte dat ik mijn best deed om de lezer te doen ‘blijven’, bestond uit een heldere stijl, uit humor, uit geweld, maar vooral ook: uit suspense.

Onder andere door de dwingende plot deden sommige ‘poortwachters’ haar debuut af  als ‘Netflix-literatuur’ beschrijft Spit. Van dat soort types in de literaire wereld heeft ze geen hoge pet op. In bijna cruijffiaanse bewoordingen merkt ze op:

Het is een soort van zelf-beschuldiging, waar ‘literatuur’ als genre aan doet, dat een tekst pas literatuur is als het niet te makkelijk leest. Humor heeft opdat vlak dezelfde reputatie in literaire kringen als plot. (…) Ik durf zelfs zeggen: het neerkijken op plots is een waardeoordeel dat uitgevonden is door mensen die geen boeken willen lezen, maar vooral boeken gelezen willen hebben, en voor wie het om die reden niet te makkelijk mag zijn, het moet iets gevergd hebben om er nadien met voldoening op terug te kijken.

Volgens Spit is de benaming ‘Netflix-literatuur’ echter steeds minder een belediging aan het worden, omdat er ‘een soort moeheid [is ontstaan] met al die karaktergedreven literatuur, met de schrijverscultus die eraan vasthangt, nu die nobelprijswinaars heeft opgeleverd, en er benamingen voor zijn verzonnen als “egoliteratuur’” en “autofictie”, die het net weer als iets minder literair labelen, de klepel beweegt nu weer de andere kant op.’ Een goede zaak meent de auteur, nu het zo slecht gaat met de literatuur:

Literatuur kan zich haar eigen elitarisme niet meer permitteren, nu haar grootste missie geworden is zichzelf in leven te houden, uberhaupt lezers aan boord te houden. Wat literatuur je nu echt kost, is niet het geld van de lezer, maar de tijd van de lezer, en die is zoveel waard geworden, er liggen zoveel alternatieven. Je kan je niet permitteren je te verzetten tegen de ontlezing, en je tegelijk tegen plot en vooral tegen suspense te keren, die juist doorlezen aanmoedigt.

Wat een goede plot onderscheidt van een slechte (aan de hand van romans van Veronesi, Lakmaker en Schulman) volgens Spit, lees je hieronder.

(Screenshot uit dit interview met De Standaard, die Spits speech tevens geplaatst hebben)