Schopenhauer, Houellebecq, jazz en magnetronmaaltijden

Ik verheugde me jaren lang altijd op de nieuwe Verhulst, maar dat gevoel is nu een vage herinnering. Helaas is de kwaliteit van Verhulsts romans de afgelopen tijd langzaam gedaald en heeft zijn oeuvre, na een opleving door Hebben en Zijn, nu met Een verwittigd man is niets waard een dieptepunt bereikt, hetgeen ik na het lezen van Bechamel Mucho niet voor mogelijk hield. Het is pijnlijk om dit te constateren, want ik rekende Verhulst vroeger tot m’n favoriete auteurs, naast Houellebecq en Reve.

In Een verwittigd man is niets waard kijken we ruim 160 bladzijden lang mee in het hoofd van filmmaker Eric Finck. We krijgen alleen diens gedachten te lezen. In het begin lijkt de roman een chaotische opsomming van losse gedachten, maar snel blijkt dat Verhulst enkele wat langere gedachtelijnen in elkaar verweven heeft. Er zitten vogels in z’n schoorsteen, hij heeft z’n pols gebroken en speelt piano om maar niet gek te worden, wat lijkt te helpen, want echte waanzin blijft uit.

De aloude onderwerpen passeren weer de revue. Kettingroken en het onvermogen om daarmee op te houden, drankzucht, liefdesverdriet en een moeilijke band met (gestorven) ouders. Finck denkt aan zijn ex, zijn overleden vader, zijn losbandige moeder, maar ook aan Schopenhauer, Houellebecq, jazz en magnetronmaaltijden (‘het helende van een goede maaltijd,’ aldus de flap).

In het verleden goot Verhulst dit in een aardig plot, met de nodige humor en altijd virtuoos verwoord. Her en der wilde hij iets te graag laten merken dat hij goed kan schrijven en voelden de zinnen wat geforceerd, maar ook dat is in Een verwittigd man is niets waard weggevallen, al is het boek bij vlagen best grappig. Toch is Atlas Contact op het idee gekomen dit op de flap te zetten: ‘Dit adembenemende relaas heeft de vorm van een jazzcompositie. Door ritmische motieven en herhalingen ontstaat een hartverscheurend beeld van een man die zijn wonden likt en probeert recht te krabbelen.’ Je zou bijna hopen dat dit door AI is geschreven, al denk ik dat Claude iets beters zou verzinnen.

Als Verhulst geen gevierd schrijver was, zou deze roman niet uitgegeven worden, maar omdat het Verhulst is, lees je het. ‘Vaak vraag ik me af wat Michel Houellebecq vanavond zou eten,’ vraagt Finck zich meermaals af. Dat vraag ik me ook af. Schreef híj maar weer eens een roman.

Æde de Jong

Dimitri Verhulst – Een verwittigd man is niets waard. Atlas Contact, Amsterdam. 176 blz. € 22,99.