Xillan Macrooy wint met Mensen als zonnen en mensen als manen de Hebban Debuutprijs 2026. Dat is vanmorgen bekendgemaakt in Goedemorgen Nederland van Omroep WNL op NPO 1. Het boek won een maand geleden ook al de Hebban • Winq Regenboogprijs. Hij ontvangt € 1.500 prijzengeld en een uitgebreide promotiecampagne op alle platformen van Hebban met een waarde van € 2.500. Uitgeverijen betalen mee aan de prijs: voor elke titel op de longlist betaalt de uitgever een bijdrage van € 250 (niet GAU-uitgevers € 350). Voor een titel op de shortlist betaalt de uitgeverij een bijdrage van € 650 (niet GAU-leden betalen € 825) en voor de winnende titel een bijdrage van € 1.250 (niet GAU-leden € 1.500). Mensen als zonnen en mensen als manen is uitgegeven door Blauw Gras.

De jury:

De vijf boeken op de shortlist hebben stuk voor stuk deze potentie laten zien, met één roman als duidelijke uitschieter. Hier komen originaliteit, taalkunst, zintuiglijkheid en maatschappelijke urgentie samen in een boek dat de Nederlandstalige literatuur nog miste. Mensen als zonnen en mensen als manen van Xillan Macrooy is daarmee een debuut waar de vakjury niet omheen kon.

In de kern is het een herkenbaar verhaal: op weg naar volwassenheid worstelt een jongen met wie hij is. Queer hoofdpersonage Lanny is complex: gesloten, getraumatiseerd en op momenten onsympathiek, maar ook gevoelig, liefdevol en loyaal. Je voelt Lannys strijd en Macrooys noodzaak dit verhaal te vertellen, waarbij de taboes en lelijke kanten niet worden geschuwd. De auteur brengt het Suriname van zijn jeugd gedetailleerd en zintuiglijk tot leven met geuren, smaken en kleuren.

Geen enkel ander boek op de shortlist is zo eigen en dat heeft te maken met Macrooys taalspel. Nederlands, Engels, Surinaams-Nederlands en Sranantongo worden door elkaar gebruikt. Spreek- en jongerentaal komen veelvuldig voorbij, evenals mooie woorden, knappe poëtische zinnen en sterke beelden. De korte hoofdstukken hebben steeds een andere vorm: proza, chatberichten, dagboekfragmenten en conversaties. Een uitdaging, maar een waarvoor je als lezer wel wil werken. Lanny is een shapeshifter en dat is de vorm van zijn verhaal ook, Macrooys gehanteerde stijl voelt daardoor als de enige juiste manier om dit verhaal te vertellen.

Mensen als zonnen en mensen als manen is een rijk en uniek eerste werk van een geboren verteller en daarmee de terechte, unaniem gekozen winnaar van de Hebban Debuutprijs 2026.

Eerdere winnaars waren o.a.: Manik Sarkar, Maud Vanhauwaert en Forugh Karimi.

In de jury zaten: oud WNL-presentator Lisette Wellens, boekhandelaren Gerben de Bruijn (Post Scriptum in Schiedam), Laurie Vedder (Boekhandel Roodbeen in Nijkerk), Nynke de Vries (Boekhandel Binnert Overdiep in Heerenveen), Daan van der Valk (De Vries Van Stockum in Haarlem) en Sjoerd Hoogstins (Boekhandel Hoogstins in Amsterdam), Hebban-recensenten Sofie De Braekeleer en Flore Vandelook, en Hebban-redacteuren Roos Wolthers en Anne-Romee Coebergh.