Steeds meer schrijvers zijn actief op Substack: Walter ‘Claude’ van den Berg, Chrétien Breukers, Megan van Kessel, Jamal Ouariachi, Ibe Rossel en vele anderen schrijven (on)regelmatig een blogpost op het sociale medium. In de slechtste gevallen treedt de onmisbaarheid van redactiewerk voor het voetlicht, in de beste krijg je een onmogelijk geacht inkijkje in de wereld van auteurs. Deze week is ook Daan Heerma van Voss overstag gegaan.

In zijn eerste stuk legt Heerma van Voss uit waarom hij Substack heeft aangemaakt. Volgens hem is het onvermijdelijk voor iemand die al lang schrijft, dat er een beeld van diegene ontstaat waar nog maar moeilijk vanaf te komen is:

Langzaam weet je wat kranten en tijdschriften enzo van je willen. Redacteuren zullen altijd zeggen dat ze altijd verlegen zitten om ‘een goed stuk’, maar dat is slechts een halve waarheid. Ze willen een goed stuk dat ook nog eens typerend is voor jou als schrijver. En wat dan typerend zou zijn voor jou als schrijver, dat bepalen zij natuurlijk, op basis van het beeld dat zíj hebben. Je bent getypecast. Als je iets anders doet dan wat men verwacht, dan ‘zien ze jou er niet echt in’, en dan kunnen ze net zo goed een eigen redactielid vragen, nietwaar? Je moet mee in de typecasting, anders worden de rollen op den duur schaars.

De laatste reden die Heerma van Voss aandraagt voor zijn verschijning op Substack is opmerkelijk: hij schrijft, vol op het cursiveringsorgel gaand, dat er in de kunsten steeds minder plek is voor werkelijke eerlijkheid:

De morele eisen die we aan elkaar stellen, zeker online, sluiten niet aan bij wie we werkelijk zijn. Om de afstand tussen geprojecteerd ideaalbeeld en ware zelf te overbruggen, censureren we onszelf. We zijn allemaal moraalridders geworden. Ondertussen weten we in ons hart dat we worstelen met van alles dat het daglicht niet kan verdragen. Dat duwen we weg. Op zich is dit civilisatieproces niks nieuws, Nobert Elias schreef er al over. Wat ik alarmerend vind, is dat ook de kunsten plekken van beschaving zijn geworden, in plaats van plekken waar we, zonder de hete adem van de moraal in onze nek te voelen, eerlijk kunnen reflecteren op hoe we werkelijk zijn.

Deze twee ontwikkelingen (plus de derde, op de achtergrond) maken dat je je als schrijver na verloop van tijd onvrijer kunt gaan voelen. Goed, hou het bij jezelf en alles; ík ben me onvrijer gaan voelen. En dat is nu juist precies niet waarom ik ooit ben begonnen te schrijven. Ik heb zo veel liefde voor ‘het vak’, dat voor mij nooit een vak is geweest, maar een plek, een plek waar ik helemaal mezelf kan zijn, waar ik niemand teleurstel, waar de deuren altijd openstaan, ook als de rest van de wereld instort. Schrijven is waar ik thuis ben. Ik wil die plek niet verliezen aan de onvrijheid.

Die vrijheid hoopt Heerma van Voss te hervinden op het eerdergenoemde medium, met gratis te lezen stukken. Misschien wil hij er in een latere fase geld aan verdienen.

Lees zijn blogpost hier.