Via hoogleraar Boekwetenschap Lisa Kuitert vernamen wij dat vertaalster Eef Gratama afgelopen woensdag op 63-jarige leeftijd is overleden ‘na een tragisch verlopen ziekbed’. Via een studie Franse Taal- en Letterkunde en een opleiding tot gerechts- en gesprekstolk ving Gratama’s loopbaan als tolk/vertaalster Frans in 1988 aan. Opdrachtgevers waren uitgeverijen als De Arbeiderspers, De Geus en De Bezige Bij. Zo werd ze de vertaalster van Sylvain Tesson (recentste boek: Wit), Eric-Emmanuel Schmitt, Yasmina Reza en Amin Maalouf.

In een interview voor Nouvelles Voix in 2020 vertelde Gratama wat ze op dat moment als de meest interessante literaire werken beschouwde die ze had vertaald: Heureux les heureux van Yasmina Reza en Tobie Lolness van Timothée de Fombelle. Vervolgens gaf ze een inkijkje in haar visie op vertalen:

Je moet als vertaler affiniteit met je auteur hebben. Hij of zij moet een stem hebben waarop de jouwe aansluit. Als dat niet zo is, loop je de kans dat dit in de vertaling doorklinkt. Dat gaat niet alleen ten koste van de vertaling, maar doet ook geen recht aan het origineel. Daarom heb ik ook wel eens een boek teruggegeven omdat zowel de stijl als het onderwerp mij niet aansprak. Het werk van Yasmina Reza en Timothée de Fombelle spreekt mij juist zeer aan en dat maakt het vertalen van hun boeken tot een feest.

Naast literair werk vertaalde Gratama ook reisgidsen van Michelin, tentoonstellingscatalogi en boeken van gerenommeerde Franse geschiedschrijvers als Fernand Braudel en Georges Duby. Lisa Kuitert: ‘Dat zoveel kennis in dat mooie hoofd van haar nu vervliegt in de wind is een groot gemis en stemt droevig.’

Gratama overleed in haar woonplaats Den Haag. Bekenden kunnen morgen, dinsdag 2 september, voor een laatste maal afscheid van haar nemen, zo valt te lezen in de rouwadvertentie.

(Afbeelding Eef Gratama: via haar website)