Nieuws: Maria Vlaar niet gevraagd bij Nieuwsuur om te reageren op reportage over biografieën
In het actualiteitenprogramma Nieuwsuur werd gisteren aandacht besteed aan rumoer rond biografieën. Aanleiding was de verschijning van Zwaag, de biografie van Maria Vlaar over Joost Zwagerman. Mariëlle Tweebeeke leidde het item als volgt in: ‘Ophef in de boekenwereld. Woede, teleurstelling en verdriet. Dit keer over de biografie over Joost Zwagerman. Vrienden en familie vinden het maar niks hoe de schrijver is neergezet.’ Aan het woord komen boekenchef Joost de Vries en de uitgevers Mai Spijkers en Mizzi van der Pluijm die het ook over andere biografieën hebben. De woedende, teleurgestelde en verdrietige vrienden en familieleden komen niet aan het woord. Tzum vroeg Maria Vlaar om een reactie:
Waarom werkte je niet mee aan dit item van Nieuwsuur?
MV: Het vreemde is dat ik helemaal niet gevraagd ben, Coen, en ook mijn uitgever niet. Terwijl mijn boek de aanleiding was voor het hele item.
Sowieso heeft Nieuwsuur er niet aan gedacht ook een biograaf om commentaar te vragen, wat van weinig respect voor schrijvers getuigt.
Aan het eind van je biografie worden de vrienden en familieleden genoemd die hebben meegewerkt aan je biografie. Herken je je in het frame van Nieuwsuur?
MV: Nee, het frame klopt totaal niet. Joosts meest close vrienden hebben mij juist in de afgelopen week in groten getale laten weten hoe goed ze mijn boek vinden. Nieuwsuur suggereert dat ‘vrienden van Zwagerman’ tegen mijn boek zouden zijn. Ze laten die vrienden niet zien. Dat is vermoed ik omdat ze niet bestaan. Niemand weet wie ze zijn, ook bij de uitgeverij niet.
Wat betreft Zwagermans familie: die hebben de kopij van het boek gelezen en hun akkoord gegeven, ook al zullen ze niet blij zijn dat zijn leven en dood nu volop in de belangstelling staan. Ze hebben zich juist professioneel opgesteld en meegewerkt aan de biografie.
Nieuwsuur slaat hier dus echt de plank mis. Er is helemaal geen ophef. Ze hadden op zijn minst een factcheck moeten doen bij mij of mijn uitgever.
(We hebben Nieuwsuur de kans geboden om in een nieuw bericht een reactie te geven, maar daar is tot op heden nog geen reactie op gekomen.)
Ophef in de boekenwereld over de biografie van Joost Zwagerman. Vrienden en familie vinden het maar niks hoe de schrijver is neergezet. De ophef staat niet op zichzelf, want het is zeker niet de eerste keer dat controverse ontstaat na publicatie van een biografie. pic.twitter.com/ZXDwjNB9Xt
— Nieuwsuurbot (@nieuwsuurbot) December 7, 2025
Tja, je neemt als biograaf natuurlijk altijd het risico dat je dergelijke verontwaardiging oproept na het publiceren van je boek. Begin er anders niet aan, zou ik zeggen.
Er zijn biografieën in de maak van o.a. Jan Cremer en Simon Vinkenoog (vreemd eigenlijk dat Tzum er geen melding van maakt wel biografen recentelijk in de prijzen zijn gevallen bij het Letterenfonds). Ook die zullen ongetwijfeld het nodige stof doen opwaaien.
“Ze hadden op zijn minst een factcheck moeten doen bij mij of mijn uitgever.”
En zo is het maar net!
Als voormalig journalist kan ik niet anders dan de bevooroordeelde zogenaamde journalistiek van Nieuwsuur veroordelen. Het is absurd: het eerste wat je hoort te doen is hoor en wederhoor. Dat men niet eens een poging daartoe doet zegt veel over het bedenkelijke niveau van dit mainstream programma.
Tja, de sociale media zijn het die de nodige stof doen opwaaien, zodat de zin om de biografie
te gaan lezen, onder een dikke laag “‘bagger” is komen te liggen.
Begrijp de critici, dat een simpel wederhoor door Nieuwsuur, in dit geval bij de auteur of uitgever van Zwagermans biografie, logisch en gewenst was geweest. Het had het item beter en completer gemaakt want het was immers de aanleiding voor de reportage. Aan de andere kant ging het onderwerp over biografieën in het algemeen en dat er altijd kritiek zal zijn op welke biografie dan ook. Hulde wat mij betreft voor de aandacht voor boeken. En de rust in de reportage. De makers wilden blijkbaar niet in casuïstiek vervallen. En lieten kenners aan het woord, zonder specifiek in te gaan op voorbeelden. Wel interessant als thema maar het bleef hierdoor helaas nogal flets. Had graag ook de verwijten gehoord. Al zou de reportage dan minstens een half uur langer hebben geduurd. Misschien iets voor een rubriek in een nieuw te starten fris boekenprogramma op NPO 2 nu er toch geld wordt vrijgemaakt voor inhoudelijke tv?
Deze ophef past in straatje van de uitgever en schrijfster, al zullen ze dat nooit toegeven.
Zou de jonge Joost niet enorm genoten hebben van deze heibel en aandacht? Wel had ‘Minutennieuws’ voor deze aflevering een betere titel geweest.
Nieuwsuur had natuurlijk Maria Vlaar kunnen uitnodigen, maar waarschijnlijk had
dat ook ‘Chaos en rumoer’ veroorzaakt. (in de sociale media).
We hebben in ieder geval kenners aan het woord gehoord.