Nobelprijswinnaar J.M. Coetzee heeft een uitnodiging om naar het Jerusalem International Writers Festival te komen afgeslagen. In een aan duidelijkheid niets te wensen overlatende brief aan de organisatie verwijst hij naar de genocidale campagne van Israël in Gaza. 

‘De afgelopen twee jaar heeft de staat Israël een genocidale campagne gevoerd in Gaza die op geen enkele wijze in verhouding staat tot de moorddadige provocatie van 7 oktober 2023,’ schrijft de Zuid-Afrikaanse auteur in zijn brief waaruit The Guardian citeert. ‘Deze campagne, uitgevoerd door het leger van Israël, lijkt de enthousiaste steun te hebben genoten van de overgrote meerderheid van de Israëlische bevolking. Om deze reden is het voor geen enkele aanzienlijke sector van de Israëlische samenleving — inclusief de intellectuele en artistieke gemeenschap — mogelijk om te beweren dat zij niet deelt in de schuld voor de wreedheden in Gaza.’

De 86-jarige Coetzee wees de uitnodiging eind vorig jaar al af. Het literaire festival in Jeruzalem vindt plaats van 25 tot 28 mei.

In zijn afwijzing zegt Coetzee dat hij ooit een aanhanger van Israël was: ‘Ik bleef mezelf voorhouden dat de dag vast zou komen dat het Israëlische volk tot inkeer zou komen en een vorm van rechtvaardigheid zou brengen aan het Palestijnse volk, wiens land zij hadden overgenomen. Het was in die geest dat ik in 1987 Jeruzalem bezocht om de Jeruzalem Prijs in ontvangst te nemen.’

Hij vervolgt: ‘De vernietigingscampagne in Gaza heeft dat alles veranderd. Jarenlange medestanders van Israël hebben zich in afschuw afgekeerd van de acties van het Israëlische leger. Het zal vele jaren duren voordat Israël zijn naam heeft gezuiverd — aangenomen dat het dat wenst te doen — en zich opnieuw heeft gevestigd in de internationale gemeenschap.’

In 1987 aanvaardde Coetzee in Israël de Jeruzalem Prijs met een toespraak waarin hij opriep om een einde te maken aan de apartheid in Zuid-Afrika. Dat gebeurde uiteindelijk in 1994.

Festival-directeur Julia Fermentto-Tzaisler zegt in The Guardian dat zij de beslissing van Coetzee respecteert. ‘Tegelijkertijd ben ik een Joods-Israëlische vrouw, een schrijver en een festivaldirecteur. Ik […] ben burger van een land dat zich in een voortdurende oorlog bevindt sinds het bloedbad van 7 oktober. Het is een brute en bloedige oorlog, vol tragedie en, in mijn ogen, een onvermijdelijke. Toch zal ik […] niet stoppen met het organiseren van het festival, ik zal niet stoppen met het lezen en schrijven van boeken — en zeker niet de prachtige, inspirerende boeken van Coetzee zelf.’