Vanuit verschillende kanten horen wij dat Ellen Ombre is overleden. Ombre werd in 1948 in Paramaribo geboren en verhuisde op haar twaalfde naar Nederland. In 1992 debuteerde ze met de verhalenbundel Maalstroom waarna nog enkele bundels volgden. In 2004 schreef ze de roman Negerjood in moederland. Haar laatste roman verscheen in 2022 en Last bevatte de migratiethematiek die steeds terugkeerde in haar oeuvre. Die thematiek liet ze op haar website als volgt beschrijven:

Het meest in het oog springt de wijze waarop Ombre het thema van de migratie gebruikt. In haar werk is dit thema niet louter de verplaatsing van het ene naar het andere land. De ingewikkelde geschiedenis van de complexe Surinaamse samenleving, getekend door driehonderd jaarkolonialisme [sic], speelt hier een belangrijke rol. Lang voor dat het modieus werd schreef zij al over de Koloniale Wereldtentoonstelling van 1883 waar de Amsterdamse bevolking voor het eerst Surinamers voor hun zelf gebouwde hutten mocht aanschouwen. Zij deinst er echter voor terug deze geschiedenis op te delen in goed en kwaad, in wit en zwart. Ombre lijkt vooral geïnteresserd in het ‘kleine’ kolonialisme dat zich in de hoofden van de ‘kolonisten’ en‘gekoloniseerden’ heeft genesteld en is wars van ‘afkomst’ als verdienste.

Ombre stond bekend als een zeer intelligente en onafhankelijk denkende vrouw, die niet bang was om tegen de stroom in te gaan. Zo bleef ze overtuigd de term ‘neger’ gebruiken en keerde ze zich tegen de slachtofferrol die ‘Joden en negers’ volgens haar konden aannemen. In de Volkskrant zei ze daarover:

Ik zie Joden en negers niet meer als bondgenoten in slachtofferschap, daar ben ik overheen gegroeid. Het slachtofferschap zie ik nu als een veroordeling, een doem, waarbij geen van beide groepen baat heeft. De slachtofferrol heeft soms voordelen: je kunt er aandacht mee genereren. Maar het kan ook onvolledige geschiedenissen in stand houden. Het eenzijdig belichten van het verleden leidt af van wat er vandaag de dag in de wereld gebeurt. (…)

De afstand die ik van het slachtofferschap nam, genereert een grote mate van vrijheid. In mijn werk als schrijver wordt ongekleurde verbeeldingskracht gevraagd, niet zwart en niet wit, en invoelingsvermogen met slachtoffers en met daders. Ik ben, geloof ik, gelukkiger in een samenhangender, veelomvattend verhaal over wie wij zijn.

De laatste jaren leefde Ombre een teruggetrokken bestaan, maar wie haar sprak was onmiddelijk onder de indruk van haar scherpte.

Lees hier meer over het werk van Ellen Ombre.

(Afbeelding © Dolf Verlinden: Ellen Ombre in 2022 bij Onder de Vulkaan)