Het leven is een mooi gevecht, toch?

De Nederlandse Emma Doude van Troostwijk (1999) is opgegroeid in Frankrijk. Haar Franse debuutroman wint daar tal van prijzen. Het boek, dat onlangs in Nederlandse vertaling is verschenen, vertelt het verhaal van een ongewone predikantenfamilie.

Het uitgangspunt van Mensen van de dag is een briljante vondst: drie generaties dominees bewonen ergens in Frankrijk één grote, verwaarloosde pastorie. Opa is aan het dementeren, vader heeft een burn-out, en kleinzoon Nicolaas vraagt zich als aankomende predikant vertwijfeld af of het vak dat hij wil beoefenen nog wel bestaat. Veel scherper is de staat van de hedendaagse kerk in ons werelddeel niet te tekenen. Ondertussen zijn het de vrouwen die ervoor zorgen dat het leven in de pastorie doorgaat. Oma verzorgt opa met veel geduld. Moeder, ook predikant, houdt de kerkelijke gemeente draaiend en haar man overeind. En een naamloze dochter, door wiens ogen we het doen en laten van de drie generaties volgen, zwerft als een engel door het huis. Ze helpt haar opa, troost haar vader, bemoedigt haar broer. En met iedereen haalt ze herinneringen op. Mensen van de dag is een literair familiealbum. Als er al sprake is van een verhaallijn, dan is dat de vraag of de aarzelende Nicolaas de stap naar het predikantschap nu wel of niet gaat wagen.

Heel veel gebeurt er niet in Mensen van de dag. Toch lees je geboeid door. Dat komt door het vermogen van de auteur om alledaagse scènes om te zetten in intrigerende stillevens. Een zo’n stilleven laat bijvoorbeeld zien hoe opa thee in plaats van melk over zijn cornflakes giet en het mengsel vervolgens smakelijk opeet. Ondertussen speelt oma online schaak. Een ander stilleven toont een uitgebluste vader die als een ware Oblomov zijn bed maar niet uitkomt. De stillevens worden afgewisseld met flarden dialoog: ‘Geloof je in God, Papa? Hij antwoordt niet. Zijn blote voeten op een krukje, hij aarzelt. Hij nestelt zich weer in zijn stoel, steekt een sigaret op. Er vormen zich denkrimpels op zijn voorhoofd. Hij haalt diep adem als om zich voor te bereiden op wat komen gaat en zegt uiteindelijk, ik geloof in de kracht van verhalen.’ Nog zo’n flard: ‘Weet je dochter, het leven is een gevecht. Dat weet ik Papa, zeg ik, maar het is een mooi gevecht, toch?’

Jammer dat sommige scènes een beetje rammelen. Zo beschrijft Doude van Troostwijk een avondmaalsdienst die maar weinig op een echte avondmaalsviering lijkt. Een verzuchting als: ‘Wij geloven niet meer in God, maar zou God nog in ons geloven?’ grenst aan theologische kitsch. Dat een dominee spreekt over parochianen in plaats van over gemeenteleden, zal een vertaalfout zijn. En hemeltjelief, wat wordt er in die Franse pastorie toch veel intergenerationeel gekust, gekoesterd en gedanst! Of is dat laatste een typische uiting van de Franse joie de vivre, die in zoveel laaglandse romans ontbreekt?

Het verhaal eindigt op een subtiele manier hoopvol. Wanneer Nicolaas op de vooravond van zijn ambtsbevestiging in paniek de benen neemt, komt de opgebrande vader eindelijk in beweging en gaat op zoek naar zoonlief. Ik lees daarin een originele versie van de gelijkenis van de Verloren Zoon.

In Frankrijk houden ze van dunne romans. Mensen van de dag is er ook zo-een. Twee uurtjes lezen, en je hebt hem uit. Daar staat tegenover dat het boek bij herlezing alleen maar aan zeggingskracht wint. Emma Doude van Troostwijk is erin geslaagd in haar debuutroman een volstrekt eigen, verstilde sfeer te creëren. Ik zie uit haar haar volgende boek.

Frans Willem Verbaas

Emma Doude van Troostwijk – Mensen van de dag. Vertaald door Liesbeth van Nes. Meulenhoff, Amsterdam. 176 blz. € 20,99.

(Dit is een aangepaste versie van de recensie die eerder in het Friesch Dagblad van 21 februari 2026 verscheen.)

Lees ook de recensie die Michelle van Dijk eerder over deze roman schreef.