Strijd Oekraïners is ook onze strijd

Robert Serry mag zich gerust een MOMBN’er (Min Of Meer Bekende Nederlander) noemen. Als gelauwerd diplomaat is hij een graag geziene gast aan praattafels op televisie, waar hij zijn kennis en ervaring inzet om ingewikkelde geopolitieke kwesties nader te duiden.

Gedurende zijn langjarige diplomatieke loopbaan werkte Serry onder meer voor het ministerie van Buitenlandse Zaken, de Europese Unie, de NAVO en de Verenigde Naties. Hij weet dus waarover hij spreekt als hij zijn licht laat schijnen over internationale ontwikkelingen. Bovendien is hij in staat om ingewikkelde kwestie tot hun kern terug te brengen.

Dat Serry zo vaak aan praattafels te vinden is, heeft zeker ook te maken met het feit dat twee brandhaarden waar hij al jaren nauw bij betrokken is, de laatste tijd in het middelpunt van de belangstelling staan. Zowel bij het conflict tussen Israël en de Palestijnen als bij de vijandelijkheden van Rusland tegen Oekraïne is Serry al diplomaat jaren betrokken (geweest).

Na de onafhankelijkheid van Oekraïne in 1991 was Serry de eerste Nederlandse ambassadeur in deze voormalige Sovjetrepubliek. Zijn ervaringen in die jaren legde hij in 1997 vast in het boek Standplaats Kiev. Sindsdien is hij altijd nauw betrokken gebleven bij het land. Die betrokkenheid is ook persoonlijk: Serry trouwde met de Oekraïense Irina Shmatchenko en heeft via haar ook een intieme familieband met het land gekregen. Regelmatig publiceert hij opinieartikelen over de ontwikkelingen in en rond Oekraïne in Nederlandse bladen en op websites als platformraam.nl.

In zijn recent verschenen boek Nog is Oekraïne niet verloren zet Serry de ontwikkelingen van de laatste jaren nog eens op heldere wijze op een rijtje. Hij begint zijn relaas in 2014, toen een volksopstand de Oekraïense president Viktor Janoekovitsj naar Rusland deed vluchten. In datzelfde jaar bezetten de Russen het schiereiland De Krim en waren ze nauw betrokken bij pro-Russische afscheidingsbewegingen in de Oost-Oekraïense regio Donbas. Serry was als diplomaat/bemiddelaar nauw betrokken bij deze gebeurtenissen, die hij in zijn boek dan ook van zeer nabij kan beschrijven.

Het tweede deel van het boek beschrijft de Russische inval in Oekraïne op 24 februari 2024 en de daaropvolgende oorlog die tot op de dag van vandaag voortduurt. Vanaf dat moment raakt Serry ook op een andere manier bij de ontwikkelingen betrokken, zo schijft hij in de inleiding van zijn boek: ‘Als crisisdiplomaat die altijd had geprobeerd conflicten te de-escaleren, ging bij mij een knop om en wilde ik het land dat een strijd op leven en dood voerde helpen. Zodra het weer mogelijk was, keerden wij regelmatig terug naar Kyiv, niet alleen vanwege de familie, maar ook om namens de Nederlandse charitatieve stichting OpenDoorUkraine.NL (ODU) hulp te bieden.’

In de laatste hoofdstukken zet Serry de ontwikkelingen in Oekraïne in het bredere internationale geopolitieke perspectief van een verkruimelende wereldorde, waarin de Amerikaanse president Donald Trump zich keer op keer in de luren laat leggen door zijn Russische evenknie Vladimir Poetin, en de internationale gemeenschap de Israëlische regering weinig in de weg legt om de Palestijnen in Gaza en de Westbank het leven onmogelijk te maken.

Serry steekt zijn bewondering voor de standvastigheid van de Oekraïners om de Russen tegen te houden niet onder stoelen of banken. Hun hartstochtelijke streven naar vrijheid en democratie en hun hunkering naar aansluiting bij de Europese Unie steunt hij van harte. Bovendien, zo wordt hij niet moe te onderstrepen, is de strijd die Oekraïne voert en nu al ruim vier jaar volhoudt, ook in ons eigen belang, want we dienen ‘te beseffen dat Oekraïne en Europa voor hun vrijheid en veiligheid meer van elkaar afhankelijk zijn geworden dan van de VS. Het is dan zaak Oekraïne krachtig te blijven steunen en te verhinderen dat het land een vrede wordt opgelegd die neerkomt op capitulatie.’

Roeland Sprey

Robert Serry – Nog is Oekraïne niet verloren. Diplomaat aan het front. Balans, Amsterdam. 336 blz. € 24,99.

(foto via de Instagrampagina van uitgeverij Balans)