Tim ’S Jongers werd bekend als armoede-expert en van zijn non-fictieboek Armoede uitgelegd aan mensen met geld. Deze maand debuteerde hij bij De Bezige Bij als romancier, met Passanten. Gerwin van der Werf las het boek voor Trouw en hield er gemengde gevoelens aan over. Passanten laat ‘iets wezenlijks’ zien en de structuur van het boek is ’trefzeker’, maar door de stijl met de ‘slordige en lelijke zinnen’ voelt Van der Werf zich genoodzaakt te concluderen dat ‘S Jongers debuut ‘geen geslaagde roman’ is.

Wie verwacht dat ’S Jongers bij de pakken neerzit na dit oordeel, heeft het mis. Op LinkedIn geeft hij er zijn eigen draai aan:

Ik heb blijkbaar een ‘niet geslaagde roman’ geschreven en ik ben met die categorisatie f*ucking blij. Eigenlijk ben ik er ook best trots op. Trouwens eerste keer in mijn leven dat ik ergens trots op ben. Maar dat is een bijzaak, een ander verhaal.

Sommige mensen vinden iets lelijks, andere mensen vinden datzelfde mooi. Daar staan ik en de recensent anders is [sic], en dat is alleen maar prima. Want de sfeer, het verhaal, de boodschap, die is blijkbaar ontegensprekelijk. Douze points. Dat literaire hoogdravers me daar niet op kunnen pakken; ik steek hem in mijn zak.

Ik vind ‘paranoide paradoxen’ trouwens een taalvondst waarvan ik niet wist dat ik die in me had. De recensent denkt daar anders over. Smaak is een geweldig concept, en moet verschillen. Anders is vooruitgang ver zoek.

Maar dit is precies de bedoeling geweest. Toen ik aan dit boek begon zei ik tegen de uitgever: dat het maar cult mag worden. Ik hoef geen aai over de literaire bol. Ik wil dat de rauwheid gevoeld wordt, dat mijn middelvinger aankomt. Sommige levens zijn simpelweg geen vijf sterren waard.

Gek dat de De Bezige Bij daarmee akkoord ging. Dat spreekt voor hen. Daar ben ik ontzettend blij mee. Dankbaar voor ook.

Maar dit alles vertelt iets: welkom in onze literaire wereld, maar wel je taal op orde graag!

Maar goed. Aan de recensent: vooral heel veel merci hiervoor. En dat meen ik oprecht. Superfijn dat je wilde lezen en reflecteren. Want je laatste zin is echt de allerbelangrijkste. De bom. En geen mooier compliment dan die gedachte.

Milio van de Kamp, een andere schrijvende academicus met een verleden in de arbeidersklasse, reageert met:

Ik heb het weleens de eliteraire wereld genoemd en die omschrijving is volgens mij zo gek nog niet. Gefeliciteerd met je boek!

Eroverheen gaat frictiearchitect, politicoloog en schrijver Kiza Magendane, die in de ‘bizarre recensie’ van Van der Werf ‘een cultuur van uitsluiting, weinig ontvankelijkheid voor stemmen die afwijken’ ziet. Marijke Brouwer (Dagblad van het Noorden) vindt het ‘een prima recensie’.

Lees Van der Werfs stuk, met voorbeelden van vermeende slordige en lelijke zinnen, hier.

(Afbeelding: Tim ’S Jongers geeft college voor De Correspondent)