Column: [Sic] – Walter van den Berg is een mislukte schrijver
Walter van den Berg is een mislukte schrijver
Willem Frederik Hermans schreef: ‘Er zijn twee soorten schrijvers. De eerste soort wil zich, zichzelf, rechtvaardigen als mens. De tweede soort wil zich rechtvaardigen als schrijver.’
Walter van den Berg vraagt aan Claude of hij ook een aforisme in zich heeft. Volgens Claude denkt hij: ‘Er zijn twee soorten schrijvers. Zij die kunnen schrijven en zij die kunnen prompten.’ Claude zegt dat Walter van den Berg niet tot de eerste categorie behoort.
Walter van den Berg heeft een redacteur en een literair agentschap achter zich staan en heeft alsnog kunstmatige intelligentie nodig om tot een fatsoenlijk verhaal te komen van 150 pagina’s.
Walter van den Berg vindt zichzelf een ervaringsdeskundige en representant van de sociaaleconomisch achtergestelde klasse. Walter van den Berg weet zoveel van de sociaaleconomisch achtergestelde klasse af dat hij aan Claude moet vragen wat zij denken, waar zij dat denken en hoe ze dat denken.
Walter van den Berg heeft mensenkennis. Een computer vult zijn blinde vlekken aan.
Walter van den Berg zou zich niet schamen als Claude zijn zinnen ordent.
Walter van den Berg vindt tekst- en datamining prima, want hij heeft tijdens het schrijven zijn manuscript al meermaals aan Claude gevoerd.
Walter van den Berg is een schrijver. Walter van den Berg vermoordt zichzelf.
Volgens Walter van den Berg heeft hij zijn roman helemaal zelf geschreven.
Volgens Walter van den Berg bestaat Walter van den Berg nog steeds.
Martijn van Bruggen
Nou ja. Als het boek goed is kan het me weinig schelen, en als AI iets kan is het inderdaad lezen. Ik ben zelf ook te trots om AI in te zetten voor creatief schrijven maar ik schaam me er niet voor om ChatGPT teksten te laten samenvatten als ik te laat ben begonnen met studeren. Dat soort dingen kunnen LLM’s best goed. Maar dat een schrijver zichzelf zou vermoorden door AI in te zetten als redactionele ondersteuming vind ik wel erg dramatisch.
Dat hij zijn tekst aan Claude voert moet hij zelf weten – ik weet trouwens niet of AI met input traint? Volgensmij vindt de datamining van te voren plaats. LLM’s hebben bijvoorbeeld ook geen geheugen van je input. Er zijn wel belangrijkere bezwaren tegen AI (vind ik), met name op ecologisch vlak, maar dat beschouw ik als een politiek probleem dat met wetgeving opgelost moet worden, niet met een wijzend vingertje. Anders zou ik als vegan de hele dag op iedereen boos moeten zijn.
Van den Berg maakt gebruik van een AI-programma dat is getraind door middel van het ontvreemden van teksten van zijn collega’s. Dan ben je een droeftoeter. De oude Van den Berg is dood, op het moment dat hij een programma gaat vragen eindes van scènes te schrijven (wat geen redacteur ooit zal doen) of aan hem uit te leggen hoe een personage zich zou moeten gedragen. Dat hij vindt dat Claude dan met geen vinger aan zijn manuscript heeft gezeten omdat hij knippen en plakken nog een stap te ver vindt gaan, is een waanbeeld dat ik graag bij hem laat. Tot slot is Zanger Ronald zingt de blues geen goed boek.
“De hondenkoning” van Walter van den Berg is de eerste roman die met bemiddeling van Paul Sebes aan een uitgever werd gesleten, corrigeer me als ik het mis heb. Kunnen we concluderen dat AI een nieuwe vorm van literaire doping is?
Ik weet niet hoe ik direct op een reactie kan reageren, maar bij wijze van reactie op Martijn van Bruggen:
Dat AI is getraind met ontvreemde teksten klopt en is moreel en legaal wel dubieus. Het Fair Use argument is natuurlijk onoprecht, maar er zit anderzijds wel een kern van waarheid in. AI kan heel makkelijk plagiaat plegen zonder dat de eindgebruiker het überhaupt doorheeft, omdat het de neiging heeft gestolen teksten bijna woord voor woord te kopiëren. Maar op het moment dat je AI vraagt om ideeën voor een plotwending of ideeën voor karakterisering is de output slechts heel indirect gerelateerd aan welke individuele tekst dan ook. Een ander probleem is natuurlijk dat auteurs niet gecompenseerd worden voor het gebruik van hun teksten. Dat is inderdaad niet netjes, zacht gezegd, zeker gezien de andere dubieuze aspecten van AI. Toch kan ik me daar niet echt boos om maken, of in ieder geval niet richting eindgebruikers. Het is toch niet zo dat er auteurs inkomsten mislopen omdat hun boeken een fractie hebben bijgedragen aan het schrijfadvies dat Walter van den Berg van Claude heeft gekregen. Misschien maakt mij dat heel amoreel. Ik ben wel voor wetgeving om AI in te perken, maar zoals ik zei eerder vanwege de externe kosten en ecologische impact.
Dat een redacteur normaal geen scènes verzint, nou goed, maar ik zou een auteur daar niet op afrekenen als zijn redacteur dat wel deed, of zijn vrouw, of zijn hond voor mijn part. Wat dat betreft blijft het eindproduct doorslaggevend, als dat maar een goede tekst is. Dat het geen goed boek is geloof ik direct. Dat was een hypothetisch scenario. Als het boek slecht is, is dat veel erger dan dat AI erbij heeft geholpen. Maar ja, misschien was het anders wel nog slechter.
Onlangs kocht ik op een foodtruckfestival dimsum. Al snel kwam ik terug voor een tweede portie. ‘Echt héérlijk,’ complimenteerde ik de dame achter de counter.
‘Gewoon uit het diepvriesschap van de Appie,’ zei ze, met een knipoog.
Dat dus.
Lopen er hier niet twee discussie door elkaar? Eentje over auteursrecht en het jatwerk van “AI” en een over het wezen van schrijverschap? In mijn ogen ben je evenmin een schrijver als je structureel door een redacteur bij de hand genomen moet worden. Als je niets te zeggen hebt, niet weet wat er in je verhaal gebeurt en geen idee hebt wat je personages denken dan kun je beter iets anders gaan doen.
Goede column. Als je niet zelfstandig een roman kunt schrijven die ritmisch klopt, waarin je jouw personages goed hebt uitgewerkt en dus door en door kent, ben je geen schrijver maar een bladvuller. Overigens mag een goede redacteur je best aanwijzingen geven waar iets rammelt, je misschien advies geven “Denk eens aan …”. Als die redacteur er alleen maar is om huilverhalen aan te horen of om je achter je broek aan te zitten, heb ik mijn ernstige bedenkingen bij de toegevoegde waarde van die redacteur.