Wie gaat er maandag met een vette cheque van 50.000 euro en een geheide bestseller vandoor. Als het aan Marja Pruis en Charlotte Remarque van De Groene Amsterdammer ligt, dan wordt het Nadia de Vries. Overgave op commando is een dunne roman, zeker als je die vergelijkt met de dikke turf van Peter Buwalda:

Maar het is een enorme prestatie dat De Vries zo veel heeft kunnen scheppen in deze kleine roman: een eigenzinnige stijl, een parabel over klasse, een wonderlijk optimistisch hoofdpersonage dat op niemand anders lijkt, een wrange parodie op onze tijd en een paar ademstokkend pijnlijke scènes. De Vries heeft haar visie tot het uiterste doorgevoerd en ingekookt, en daarmee is Overgave op commando verreweg de gaafste roman op deze shortlist.

Gerwin van der Werf maakte voor Trouw een top zes. Nadia de Vries staat op twee, maar de eerste plek is voor Het gezoem van bijna alles van Coco Schrijber.

Aan gokken doe ik niet, ik kies als winnaar gewoon het mooiste boek. De AI-agenten zoeken het maar uit. Het gezoem van bijna alles van Coco Schrijber is origineel, warm, slim, en het enige boek van de shortlist waarvan ik het jammer vond dat het uit was.

In de Volkskrant bespreekt de van zwangerschapsverlof teruggekeerde Bo van Houwelingen de zes genomineerden, waarbij zij geen goed woord over heeft voor Coco Schrijber. De echte winnaar moet Bert Natter worden:

Natter gaat bovendien vol op het stijlorgel. In groteske scènes dient hij gruwelijkheden haast smeuïg op en worden de tedere momentjes schaamteloos sentimenteel uitgeserveerd. En het werkt. Wie begint met lezen, stopt niet meer – iets wat ook een beetje fout voelt: zitten we ons hier nou te verlustigen aan al die ellende? Dat de lezer zo de rol van medeplichtige krijgt maakt deze roman extra gelaagd.

De Jaknikker van Peter Buwalda werd niet al te juichend ontvangen, maar krijgt er in deze overzichten nog eens extra van langs.
Van der Werf (die de roman op plek zes heeft staan):

Maar Buwalda’s stuwende zinnen haperen. Dit proza knarst en piept.

Remarque en Pruis vinden dat de durf van Buwalda respect afdwingt en ze noemen ook positieve zaken, maar stellen toch:

Je kunt het briljant vinden, maar ons eindoordeel is dat Buwalda zichzelf heeft vertild aan deze megalomane poppenkast.

Van Houwelingen:

Wat mij betreft maakt Buwalda met dit droste-effect de boel nodeloos complex en daardoor ook een beetje saai, maar zoals te verwachten viel werd het door genoeg argeloze recensenten direct ‘virtuoos’ genoemd. Terwijl: het is een trucje, aardig uitgevoerd, dat wel, maar toch een truc, en niet eens een originele.

Maar ze lijkt positief te eindigem

Wie dat geen bezwaar vindt (‘meestertruc’, jubelt de jury) heeft aan De jaknikker een heerlijk boek. Krankzinnig goede metaforen, lekkere anekdoten, elegante personagewisselingen, en vaak zo ontzettend ráák allemaal.

Even opgezocht welke recensent de roman ‘vituoos’ noemde. Maarten Moll in de lokale krant Het Parool blijkt de argeloze recensent van dienst.

Het is voor Van Houwelingen niet te hopen dat Peter Buwalda maandag wint anders moet ze in het verslag van de avond weer net zo’n draai maken als destijds bij de overwinning van Anjet Daanje.

De NRC koos afgelopen vrijdag voor een interview met Coco Schrijber.