Op Prinsjesdag brachten De Auteursbond en Stichting Lira een onderzoek naar buiten waaruit bleek dat schrijvers en vertalers nauwelijks profiteren van mensen die luisterboeken ‘lenen’. Het was Lieke Marsman die begin dit jaar de knuppel in het hoenderhok gooide en liet zien wat zij verdiende met 2454 uitleningen bij de audioboekaanbieder Fluister: 207 euro. Dat was omgerekend 8,5 cent per beluisterd boek. In het onderzoek gaat het om aanbieders als Podimo, Spotify, Nextory, Fluister, Bookbeat, Storytel, Kobo Plus en Bookchoice: 44% van de schrijvers verdient minder dan 25 euro per jaar aan de luisterboeken via de online Bibliotheek.

Het onderzoek, uitgevoerd door Verian, bevestigt dat vergoedingen uitblijven of extreem laag zijn. Minder dan de helft van de ondervraagde schrijvers (45%) ontving over 2024 een vergoeding voor uitleningen via de online Bibliotheek; bij vertalers was dat slechts 15%. Wie wel betaald kreeg, ontving gemiddeld 39 cent per uitlening — de helft van de auteurs kreeg hooguit 25 cent. Een respondent reageert: ‘Wauw, ik wist dat het erg was, maar dit slaat alles. Ik krijg 83 cent voor 66 uitleningen.’

Bij commerciële abonnementsdiensten is het beeld nog schraler: slechts een kwart van de schrijvers (24%) en 6% van de vertalers ontving over 2024 een vergoeding. Hoevéél auteurs precies ontvangen, valt vaak niet eens vast te stellen: royalty-overzichten vermelden meestal één totaalbedrag onder een noemer als ‘abonnement luisterboeken’, zonder uitsplitsing per dienst. Auteurs die het wel konden achterhalen, noemen bedragen van enkele centen tot ruim tien cent per volledig beluisterd boek.

“Streamingdiensten hebben het verdienmodel van muzikanten grotendeels kapotgemaakt. Nu richten bedrijven als Spotify, Fluister en Storytel zich op luisterboeken, die er vrijwel gratis te streamen zijn. Dat zal schrijvers en vertalers hard raken: mensen luisteren meestal maar één keer naar een boek, waardoor auteurs nog minder aan de streaming van hun werk verdienen dan muzikanten.”

– Anja Sicking, schrijver en sectiebestuurder van de Auteursbond.

De Auteursbond en Stichting Lira pleiten voor eerlijke vergoedingen en betere transparantie rond luisterboeken. Lees het hele rapport hier (pdf).

(Afbeelding uit het onderzoeksrapport)