Toch een thriller-debuut

Het zijn beste grote schoenen te vullen als het voorplat vermeldt dat de vergelijkingen met Donna Tartts De verborgen geschiedenis terecht zijn. Kan Kala van debutant Colin Walsh aan die hoge verwachtingen voldoen? Overeenkomsten zijn er beslist. Een groep van zes tieners maakte een traumatische ervaring mee: iemand uit hun midden verdween spoorloos en keerde nooit meer terug. Dat alles gebeurde vijftien jaar geleden.

Kala speelt zich af in Kinlough, een toeristisch stadje in noordwest Ierland, en wel gedurende vijf dagen in de zomer van 2018. Dan namelijk valt er iets te vieren omdat twee ouders van verschillende tieners met elkaar in het huwelijk gaan treden. Spoiler: dat huwelijk gaat niet door. Want: de stoffelijke resten worden gevonden van Kala.

In 2003, op vijftien- à zestienjarige leeftijd, waren de meiden Kala, Helen en Aiofe en de jongens Joe, Mush en Aidan onafscheidelijke vrienden. Maar op 3 november van dat jaar verdween Kala op raadselachtige wijze – om nooit meer terug te keren. Vijftien jaar later is Joe een gevierde rockster, die na een verblijf van jaren in Californië naar zijn roots is teruggekeerd; Helen een in Canada woonachtige freelance journaliste, die met tegenzin is overgekomen vanwege de bruiloft van haar vader; en Mush werkzaam in de lunchroom van zijn moeder. Colin Walsh laat deze drie in royale hoofdstukken afwisselend aan het woord en geeft ze een eigen vertelstem: Joe, zelfgenoegzaam en vol eigendunk; Helen zorgvuldig formulerend en observerend; en Mush, teruggetrokken, schuw. Op zich: goed gedaan en van toegevoegde waarde.

Er ontrafelt zich dan een verhaal van tegenwoordige tijd-ontwikkelingen en daarop aansluitende flashbacks. Het geeft Kala beslist een levendige dynamiek, alleen is het wel jammer dat Walsh ervoor gekozen heeft zo’n beetje elk hoofdstuk af te sluiten met een soort van cliffhanger – zodat we de literatuur verlaten en aanbelanden in het thriller-genre. Er zijn dan ontwikkelingen die je van verre ziet aankomen, en andere niet. Los van de geloofwaardigheid – provinciestadje, criminaliteit, hondengevechten, vastgoed – is Kala toch wel een vermakelijke roman, maar dan beoordeeld op zijn thriller-merites. Zodoende heeft Kala niks van de mystiek en de mythologische duisternis van De verborgen geschiedenis, maar meer van, pakweg, een roman als Joël Dickers De waarheid over de zaak Harry Quibert: geafficheerd als literaire thriller, maar literair tekortschietend vanwege de tergende oppervlakkigheid en de clichébeelden van het spannende boek (lees: de overdadig aanwezige cliffhangers).

En dan hebben we nog beslist een noot te kraken: de vertaling. Het stoort enorm als de vertaler in casu zich weinig gelegen laat liggen aan de Nederlandse taal; een veelheid aan barbarismen die de Nederlandse taal simpelweg niet kan verdragen. Een compilatie.

Iemand die ‘zichzelf zelf’ iets gunt; ‘een nokkie geven’, terwijl ‘nokkie’ betekent knock-out gaan of diep slapen. Een knappe jongen wordt ‘echt een zadel’ genoemd – er is op internet niets te vinden dat dit ‘zadel’ kan verklaren. ‘Rijgden’ wordt gebruikt als verleden tijd van ‘rijgen’. ‘Alaambak’ is geen Nederlands, maar vermoedelijk Gents dialect voor ‘gereedschapskist’. Iemand ‘keek zijn lange schaduw af’, wat is dat? Een zin: ‘Ik kan hier niet mee om’. En waar bedoeld wordt ‘Zit je me stangen?’, staat: ‘Zit je me te flessen?’ Flessen is oplichten. Ik begrijp dat ‘optiefen’ zoiets als ‘scheer je weg’ betekent, maar hier staat ‘Het is echt vertieft allemaal’ en ‘alles te hebben weggetieft’, terwijl op een andere plek het, als het ware op een juiste wijze toegepast, dan opeens ‘opgetyft’ wordt. Dan: ‘de lul laten’ en iemand ‘stort door de vloer omhoog’. Mutatis mutandis, enzovoort en zo verder. Wat ik dus hiermee wil zeggen: het stoort gigantisch.

Dus dit alles tezamen heeft grosso modo zeker invloed op het leesplezier. En toch en toch… heb ik heb me per saldo, uitgeknepen tot op het bot, vermaakt met Kala, ondanks de tekortkomingen en de keuzes – mild uitgedrukt – van de vertaler.

Wiebren Rijkeboer

Colin Walsh – Kala. Vertaald door Koen Boelens. Meulenhoff Boekerij, Amsterdam. 480 blz. € 25,99.