Nieuws: Verbijstering om kinderloosheidsbeginsel van Connie Palmen – ‘Veralgemenisering tot het misogyne cliché’
De Volkskrant interviewt deze week Connie Palmen over de verschijning van Johnnie Walker. Zoals Palmen eigen is doet ze weer veel boude beweringen, die ze niet altijd wenst te onderbouwen omdat ze daar ‘een boek voor nodig’ heeft. Denk aan een uitspraak als: ‘Sentimentele mensen zijn namelijk wreed.’
Marijke Schermer en Lotte Houwink ten Cate vallen over nog zo’n stelling en leggen in een ingezonden stuk in diezelfde krant uit waarom. Het gaat hen om dit stukje in het interview:
Dat stellige, is dat in de kern wie u bent?
‘Ja, en dat vind ik een tekortkoming, hoor. Het zijn niet de leukste mensen die zo absolutistisch zijn als ik, zo monomaan. Alles afbakenen. Kappen. Dit zijn de grenzen. Zoals Marianne Faithfull over Ulrike Meinhof zingt: cold, lonely puritan.
‘Ik ben een puritein wat het schrijven betreft, het schrijven gaat boven alles. Natuurlijk, voor mijn familie en mijn liefdes zet ik bijna alles opzij. Maar de rest komt bij mij niet voor twee uur ’s middags over de vloer.’ Grijnzend: ‘Dat overleef je niet.’
Wat gebeurt er dan?
‘Je blijft buiten staan, ook al vriest het 30 graden. Ik ben nog aan het denken.’
Zijn er andere Nederlandse schrijvers met dezelfde radicaliteit als u?
‘Een vrouw of man?’
Vindt u dat een verschil?
‘Een vrouw zal altijd ook het moederschap ervoor moeten opgeven.’
Schermer en Houwink ten Cate schrijven verbijsterd te zijn, mede doordat ze Palmen enigszins de woorden in de mond leggen dat radicaal schrijverschap gelijkstaat aan goed schrijverschap:
Met stijgende verbijstering lazen wij het interview met Connie Palmen. Zij mag zo radicaal en stoer en blij met zichzelf en haar werk zijn als ze wil en al haar levenskeuzes als van belang voor haar succes koesteren en uitventen, maar met de bewering dat een vrouw om radicaal te zijn ‘altijd ook het moederschap ervoor moet (…) opgeven’ veralgemeniseert zij haar eigen keuze om geen kinderen te krijgen tot het misogyne cliché dat moeders geen goede kunstenaars of scherpe denkers zouden kunnen zijn. Die bewering zelf lijkt eerlijk gezegd te duiden op een nogal luie manier van denken.
Volgens het duo (beiden moeder) kun je als schrijver ook radicaal zijn mét kinderen:
Kinderen, grote liefdes, oorlog, depressie, gevangenschap, verslaving, ziekte of perioden van geluk: het hele arsenaal aan bedoelde of onbedoelde ingrediënten in een schrijversleven kan naast afleiding ook een drijfveer of materiaal zijn. Het zijn het talent van de schrijver en de scherpte van haar geest die bepalen of er uitzonderlijke dingen uit voortkomen.
Lees het ingezonden stuk, met voorbeelden van radicale vrouwelijke schrijvers met kinderen, hier.

In het boek van Anna Enquist “Het einde van Erna Ankersmit” komt dezelfde thematiek ook aan de orde. Een letterlijk citaat: “Om een literair of muzikaal oeuvre te maken moet je het moederschap afzweren”. Bij mijn weten is niemand hier in literair Nederland overgevallen. Ik begrijp de commotie over Palmen’s vermeende misogynie niet, wordt hier met twee maten gemeten, of is er wat anders aan de hand ? Na jaren publiceert Connie Palmen wederom een briljant boek en geheel Nederland valt over haar heen. De critici verdringen zich om hun mening te geven, de dagbladen staan er vol van; iedereen moet zijn of haar plasje doen. Ik krijg toch sterk de indruk dat iedereen die wat te zeggen heeft, even lekker over haar heen wil zeiken.
Wordt het niet eens tijd dat Connie de P.C. Hooftprijs krijgt.
Ik ga Connie Palmen niet recenseren maar het interview met De Volkskrant
had bespottelijke trekjes, ook al kwam er – kennelijk – geen Johnnie Walker aan te pas.
Maar Palmen zegt helemaal niet dat moeders geen goede kunstenaars of scherpe denkers zouden kunnen zijn. Wat een verdraaiing weer van haar woorden!