Nieuws: Daan Mulder wint de Joost Zwagerman Essayprijs 2026
‘Het gemiddelde woord’ van Daan Mulder is de winnende inzending voor de Joost Zwagerman Essayprijs 2026. Dat is gisteravond bekendgemaakt.
De jury, bestaande uit Aleid Truijens, Anouk Kootstra, Barber van de Pol, Luuk Vulkers en voorzitter Guido van Hengel, schrijft het volgende over Mulders essay:
Daan Mulder trakteert de jury en alle lezers op een mathematische analyse van de openingszinnen van alle prijswinnende essays van de Joost Zwagerman prijs in de afgelopen jaren. Zucht. Wat begint als een schijtlollige exercitie verandert echter gaandeweg in een heel slim, vernuftig en ook humoristisch onderzoek naar taal. Met een ironische speelsheid die expliciet doet denken aan die van Hugo Brandt Corstius, ontvouwt Daan zijn zoektocht naar ‘Het gemiddelde woord’. Hoewel AI ook hier weer opduikt, ditmaal als onderwerp, gaat het over veel meer: bij iedere herlezing ontdekten we weer iets nieuws wat ons aan het denken zette.
Mulder ontvangt 7500 euro.
De AI-verzuchting in het juryrapport heeft betrekking op het terugtrekken van twee shortlisters in deze editie, nadat bleek dat zij hun essay met kunstmatige intelligentie hadden geschreven. Daarover schrijft de jury:
Wij, als jury, hebben ons ook achter de oren moeten krabben. De AI-teksten hebben we niet als zodanig herkend. We lazen vanuit welwillendheid, en met een verlangen naar de ruwe erts in het werk van beginnende schrijvers, ook wanneer we struikelden over kromme zinnen of manke metaforen. Die leeshouding zal voortaan moeten getuigen van meer realiteitszin en wantrouwen.
Volgens de jury mag er ‘geen enkele twijfel’ bestaan dat er in het creatieve proces van het schrijven voor de Joost Zwagerman Essayprijs ‘geen plaats [is] voor een druk op de knop in ChatGPT’.

Maar kromme zinnen en manke metaforen horen toch in geen geval op een shortlist jongens? Waren de inzendingen zo matig? Wat moet ik dan van de winnaar denken?