Strips: Delaf & Lewis Trondheim – Guust Flater 23, Knallende flaters
Als vanouds
Voor stripgerontofielen is er weer veel te beleven, want er is een nieuw album van Guust Flater uit. De geniale bedenker André Franquin wordt natuurlijk genoemd in het voorwoord, maar dit is de tweede keer dat tekenaar Delaf (Marc Delafontaine) de legendarische strip heeft overgenomen al heeft hij deze keer in Knallende flaters gezelschap gekregen van scenarist Lewis Trondheim. Bij de vorige uitgave konden we bewonderend toezien hoe Delaf zich de tekenstijl van Franquin had eigen gemaakt en de kantoorwereld van Guust perfect geïmiteerd had. Pruimpit de
chagrijnige chef, meneer de Mesmaeker die tevergeefs contracten komt tekenen, de flirterige juffrouw Jannie, de kat, de meeuw: alles en iedereen is weer present. De hoop was ook een beetje dat Delaf de strip een eigen draai zou meegeven. Dat is nog niet echt het geval, ook niet met de teksten van Trondheim.
Het viel me deze keer extra op hoe de strip is blijven steken in de jaren zeventig. Zo is Guust Flater bij Robbedoes uitgeverij verantwoordelijk voor de lezerspost. Meestal een karwei waarbij hij in slaap valt, maar in de eerste aflevering gebruikt een opvallend energiek Flater de post om een minigolfparcours aan te leggen in de gangen van het kantoor. Nu we een halve eeuw verder zijn, is dat een volstrekt anachronistisch gegeven. Je zou een jonge lezer moeten uitleggen wat een brief is, of een telefooncel, of een typemachine. Of waarom Pruimpit gewoon binnen zijn pijpje mag blijven roken.
De grappen zijn weer vanouds, waarbij Guust altijd het sullige, goedbedoelende middelpunt is. In dit album zie je een terugkerende grap over Guust die ergens in het verkeer vast komt zitten aan een ander voertuig en dan vanuit een verre plek Pruimpit opbelt om hem op te komen halen. Het komische effect van de herhaling was ook Franquin niet vreemd, neem bijvoorbeeld zijn gevecht tegen parkeermeters of de serie gags waarin Guust tevergeefs probeert een noot te kraken. Ook die laatste grap (‘Tss. Nooit zo’n harde noot gezien’) keert terug, evenals een variant op de Flaterfoon.
Door Guust Flater te bevriezen in een historische setting ontneem je de jonge makers de kans om commentaar te geven op het huidige kantoorleven. Hoe zou hij reageren op mobieltjes, mailtjes, een periode met corona, op elektrische auto’s, op vrijmibo’s? Ik weet niet precies welke afspraken zijn gemaakt bij de voortzetting van Guust Flater, maar je kunt je afvragen of het nostalgische plezier dat je wel degelijk hebt gehad bij het lezen van dit album ook een weerspiegeling is van de historische gevangenschap waartoe de makers van deze reeks gedwongen zijn.
Coen Peppelenbos
Delaf & Lewis Trondheim – Guust Flater 23, Knallende flaters. Dupuis. 48 blz. € 9,99.

