Op 4 augustus stuurde ik een email naar de schrijver Jaap van Manen in Hawaï. Binnen een uur kreeg ik antwoord. Deze reactie was voor mij dé literaire gebeurtenis van het jaar 2025.

Jaap van Manen publiceerde in 1979 Verliefd, een roman die ik altijd heb bewonderd. Daarom schreef ik ook een stuk over het boek in de bundel Hij/hem.Een ABC van regenboogboeken. In Verliefd laat Van Manen heel overtuigend de totale overrompeling zien van een verliefdheid. Dat het daarbij om twee mannen gaat maakt het boek vanzelfsprekend nóg interessanter, vooral omdat homoseksualiteit nu eens niet als een last maar juist als iets feestelijks wordt beschreven. Ook de ironische toon van het boek spreekt me nog altijd aan.

De roman kreeg bij verschijnen goede recensies en stond zelfs even in de lijst met bestverkochte boeken van 1979. Het raadselachtige is dat daarna nooit meer iets van Jaap van Manen is vernomen. Toen ik met mijn stuk over Verliefd bezig was heb ik het hele internet naar hem afgezocht maar zonder resultaat. Wel vond ik een naamgenoot, een danscoach die boeken over dans had geschreven. Het leek mij niet ondenkbaar dat Jaap van Manen van fictie overgestapt was naar zelfexpressie, maar al snel bleek dat het om totaal iemand anders ging.

Toen vond ik op de site van IHLIA (‘dé erfgoedorganisatie op het gebied van lhbti in Nederland’) eindelijk een teken, dat de schrijver nog bestond. In hun gigantische collectie was net Veel leven opgenomen, de autobiografie van Jaap van Manen. Hij had het boek uitgegeven in een oplage van slechts 25 exemplaren, alleen voor familie en vrienden en een enkele bibliotheek. Ik was van harte welkom om het boek in het archief in Amsterdam te komen lezen maar meer dan dat hij nu op Hawaï woonde wisten ze ook niet over hem.

Een jaar later. De redacteuren van Hij/hem en Zij/haar werden in Amsterdam uitgenodigd voor een literaire middag in de Hermitage over regenboogboeken. Omdat de roman grotendeels in Amsterdam speelt had ik Verliefd gekozen om te bespreken. Na mijn enthousiaste praatje waren alle aanwezigen het erover eens dat het boek nodig herdrukt moest worden. Toen ik vervolgens de complicatie ter sprake bracht, dat de auteur onvindbaar was, stond iemand uit het publiek op. Het was Arie Noordam, die meldde dat hij wel wist hoe Jaap van Manen te bereiken was. En zo is het contact tot stand gekomen. De verloren gewaande schrijver was in de jaren tachtig naar Amerika verhuisd en daarna via allerlei omwegen op Hawaï terechtgekomen. Hij was zeer verrast dat iemand nog belangstelling voor zijn roman had. Resultaat van de eerste en alle daaropvolgende mails: Verliefd wordt volgend jaar herdruk in de Regenboogreeks! Een gelukkige bijvangst is dat er ook een herdruk komt van de autobiografie Veel leven, die daarmee voor iedereen bereikbaar wordt.

Doeke Sijens

(foto vuurwerk: I, Ikluft, CC BY-SA 3.0, via Wikipedia)