Of ze voortaan willen melden of een boek met hulp van kunstmatige intelligentie (artificial intelligence ofwel AI) tot stand is gekomen. Dat vraagt, nee, verwacht NBD Biblion van de Nederlandse uitgevers. De informatie wordt door Biblion toegevoegd aan de titelinformatie die zichtbaar is voor bibliotheken.

De uitgevers hebben vanmiddag een e-mail met dit verzoek (of is het een eis?) ontvangen van Rikkert Boonstra, manager fulfilment van NBD Biblion. De stichting beroept zich op de vraag van ‘openbare bibliotheken om te vermelden wanneer een boek [door] AI gegenereerde elementen bevat’. De kernwaarden ‘onafhankelijk, betrouwbaar, toegankelijk, pluriform en authentiek […] kunnen botsen met het gebruik van AI.’

Het gebruik van AI ‘roept vragen op over het auteurschap, de betrouwbaarheid en de authenticiteit van werk dat ontstaan is met (ondersteuning van) AI. De implicaties van deze ontwikkelingen zijn voor ons allen lastig te overzien en te voorspellen,’ schrijft Boonstra. ‘Daarom geldt vanuit NBD Biblion de volgende richtlijn: het auteursrechtelijke eigendom van tekst en illustratie moet bij de auteur en/of de illustrator liggen. Wanneer dit niet het geval is en een taalmodel als ChatGPT, Claude of Gemini de eigenlijke auteur is, moet vermeld worden dat gebruik is gemaakt van AI.’

Op basis van de titelinformatie kan een bibliotheek zelf beslissen of een titel ‘vanwege ethische- of duurzaamheidsoverwegingen’ ‘al dan niet wordt aangeschaft. Aan het formulier waarmee uitgevers nieuwe titels bij de bibliotheekdienst aanmelden, is een extra regel toegevoegd. 

Zelf laat NBD Biblion zijn recensies van nieuwe uitgaven, aan de hand waarvan bibliotheken hun boeken aanschaffen, al enige tijd door AI schrijven. Dat leidt soms tot ergernis en fouten.