Een vrolijke Reinaert

Van het door Willem geschreven Van den vos Reynaerde zijn in de loop der tijden tientalen hertalingen en bewerkingen verschenen. De komende dagen vier keer een variant van Reinaert de Vos, om te beginnen met Het onvergetelijke verhaal van Reinaert de vos. Het boek met illustraties van Wendy Panders kwam uit in 2024 en kreeg vorig jaar een Zilveren Griffel. De jury schreef ‘In een jaar waarin het aanbod van jeugdpoëzie schaars was, is dit een welkome en waardevolle uitgave.’ Een jaar waarin ook Ommouw me van Ted van Lieshout uitkwam; dan heb je meteen al een kwalitatief rijk jaar.

Maria van Donkelaar en Martine van Rooijen maakten een ‘hervertelling op rijm’. In lekker weglezende kwatrijnen (waarbij de tweede en vierde regel eindrijm kennen) vertellen ze het hele verhaal na in eenvoudige, maar niet kinderachtige taal. In Oude teksten voor jonge lezers stelt Joke Brasser overtuigend vast dat je kinderen al vroeg in aanraking kunt laten komen met klassieke teksten. Zij doelt dan op de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Het onvergetelijke verhaal van Reinaert de vos is zelfs toegankelijk voor de hogere klassen in het basisonderwijs. Is er een leukere manier om met de Reinaert in aanraking te komen?

In het verleden werden edities voor jongere lezers altijd een beetje gecensureerd. Je kunt altijd kijken bij de scène waarin Tibeert een bal wegklauwt van de naakte pastoor om te zien welke ethische grens de makers hanteren. Van Donkelaar en Van Rooijen nemen geen blad voor de mond.

Met zijn nagels uitgeslagen
sprong hij in het blote kruis,
nam pastoor zijn bal te grazen
als was het een vette muis.

‘Oei, daar gaat mijn liefdesleven,’
riep Julocke van verdriet.
Daar moest Reinaert zo om lachen
dat hij harde scheten liet.

Omdat ze geen letterlijke hertaling maken, creëren Van Donkelaar en Van Rooijen speelruimte om wat vrijer om te gaan met de tekst. Die speelsheid zie je terug in de taal en die wordt versterkt door de vrij kale, karikaturale tekeningen van Panders die net zoveel ruimte op de pagina krijgt als de auteurs. Bovenaan de pagina’s zie je in stripvorm wat je eronder in woorden tegenkomt (vaak ook nog aangevuld met tekeningen). Die wisselwerking zorgt voor een vrolijk boek, totaal tegengesteld aan de verstripping door Marc Legendre en René Broens die realistisch, rauw en in beeld gruwelijke taferelen liet zien. Het onvergetelijke verhaal van Reinaert de vos is zeer aan te raden voor iedere Reinaert-liefhebber, jong en oud.

Coen Peppelenbos

Maria van Donkelaar en Martine van Rooijen – Het onvergetelijke verhaal van Reinaert de vos. Met illustraties van Wendy Pander. Gottmer, Amsterdam. 88 blz. € 19,99.