Op bezoek bij een boer en fantast

Een van de fijnste literaire festivals is toch wel Zomerzinnen dat nu al enkele jaren in De Proef in Frederiksoord plaatsvindt. Sinds vorig jaar hebben de organisatoren ook iets nieuws bedacht: een gastschrijver die enkele dagen op het terrein van de voormalige tuinbouwschool verblijft en daar een boekje over schrijft. Gerbrand Bakker beet het spits af met Krokodil in Drenthe. Dit jaar was Merijn de Boer, bekend van De Saamhorigheidsgroep en zijn columns in Trouw, de gastschrijver van dienst. Hij heeft gekozen voor de vorm van een reisbrief, in navolging van de brieven die Gerard Reve schreef in Op weg naar het einde.

De Boer liet vrouw en kinderen in de steek en ging vergezeld met de printer van zijn moeder naar Frederiksoord. De Spartaanse kamer waar hij mocht verblijven, sprak hem wel aan, de eenzame gangen naar de douche wat minder en de badkamer het minst: ‘de wasbak is uitzonderlijk smerig: rondom de niet goed werkende kraan liggen aangekoekte tandpastaresten en een onduidelijke bruine brij.’ De wc is dermate vies dat De Boer bloemrijk besluit ‘de krieltjes niet zittend maar staand af te gieten’. Benieuwd wie ze volgend jaar kunnen strikken na deze horrorbeschrijving.

Daarna is de schrijver lovend over alles wat hij in Frederiksoord en de rest van Drenthe ziet, want hij trekt de provincie in. Het wordt direct minder als hij door een andere provincie rijdt.

Ik moet nu een stukje door Friesland rijden en ik kan niet anders dan constateren: wat is het hier ontzettend lelijk ineens, aan deze kant van de provinciale grens. Gelukkig keer ik al gauw weer terug in Drenthe. En ja hoor, meteen is het landschap weer prachtig.

De hoofdmoot van het boekje wordt gevormd door een hernieuwde ontmoeting met Aeldrick, een herenboer van een jaar of vijfenzestig die hij ooit ontmoette op een wintersportvakantie en die zich voorstelde als ‘boer en fantast’. Bij deze eigenzinnige boer uit Steenbergen, die vluchtelingen en mensen uit de buurt met een natuurlijke vanzelfsprekendheid helpt, gaat hij langs. De Boer is geïntrigeerd door deze Aeldrick en het zou me niet verbazen als deze op de een of andere manier in een toekomstige roman te herkennen zal zijn.

En die printer van zijn moeder? Die heeft een plekje in een kringloopwinkel van Dieverbrug. De toekomstige eigenaar zal geen weet hebben van literaire geschiedenis van het apparaat en dat daaruit de eerste geprinte verhalen van Merijn de Boer kwamen. Tenzij de printereigenaar Brief uit Frederiksoord gaat lezen. Hopelijk is de badkamer in Frederiksoord volgend jaar schoongemaakt voor de volgende gastschrijver.

Coen Peppelenbos

Merijn de Boer – Brief uit Frederiksoord. Stichting Literaire Activiteiten in Drenthe, Assen. 74 blz. € 17,50. (het boek is hier te bestellen.)

Deze recensie verscheen eerder in het Dagblad van het Noorden op 8 juli 2026.