Column: Jan Lampo – Stofzuigen
Stofzuigen
Als iemand mij vandaag vroeg ‘wat doe je tegenwoordig zoal?’ zou ik naar waarheid moeten antwoorden ‘ik stofzuig.’ Niet dat de hygiënemicrobe mij plots overmatig te pakken heeft. Maar ik woon al drie jaar in mijn nieuwe appartement en ik vond het de hoogste tijd mijn boeken eindelijk stofvrij te maken en te ordenen. ‘Stofzuigen’ is in deze dus een pars pro toto.
De fictie stond al bij de fictie, dat wel, en mijn geschiedenisboeken leunden ook al lekker tegen elkaar aan. Maar de Nederlandstalige romans en de vertalingen moest ik nog uit elkaar halen en hun eigen kast geven. Bij de geschiedenis was die van mijn stad weliswaar gescheiden van de vaderlandse en de mondiale. Maar die laatste twee categorieën vroegen dan weer dringend om een stringente chronologische ordening.
De auteursexemplaren van wijlen mijn pa stonden door elkaar. Ze stofzuigen en in de juiste volgorde zetten, is een daad van respect en van herinnering. De Franse en de Engelse letteren kregen bij mijn verhuizing direct hun eigen schappen. Maar voorbije zomer moest ik die afdekken: in de kamers waar ze tegen de muur zijn gemonteerd, werden nieuwe ramen geplaatst. En ondanks de plastic zeilen kregen ze veel stof over zich heen.
‘Dramatisch is dat toch allemaal niet?’ hoor ik in de coulissen mompelen. Maar als je veel boeken hebt – en ik beken, ik heb er érg veel – dreigt het dat wel te worden. Banden uit de kast halen, stofzuigen, opzijleggen, planken schoonmaken en dan verdwaalde schapen naar de juiste afdeling brengen zonder tegen de ladder te botsen of over de stofzuiger te struikelen, is al veel gedoe. Wat overblijft alfabetisch of chronologisch ordenen, is dat nog meer. En je moet erbij nadenken.
Ik heb het niet eens over de kunstboeken, zwaar en onhandig om lezen (in Vlaanderen vroeger gegeerde statussymbolen) en tegelijk te groot om recht op de plank te zetten. Wat moet een mens ermee? Op trefwoord (eigenlijk wil ik daar niet aan beginnen), auteur of, ook weer, chronologisch?
Camille Huysmans, destijds burgemeester van mijn stad en later even minister-president, moet gezegd hebben dat de bibliotheekwetenschap bestond uit ‘de kunst om boeken op een rij te zetten’. Ik vind die kunst, zoals alle andere kunst, eerder ‘hard labeur’.
In heuse bibliotheken hebben ze een onbeperkt (nou ja) aantal schappen die zelfs de dikste en hoogste volumes plaats bieden. Maar ik moet het doen met heel verschillende boekenkasten die ik in de loop der tijden gekregen, gekocht of geërfd heb. Alleen de Billy’s van Ikea zijn bieden in hun voorspelbaarheid wat rust.
Een uur of twee per dag, langer houden mijn nek en rug het labeur niet vol. En ik moet ook andere dingen doen (beminnen, slapen, eten, boodschappen, vrienden, de kat). Zo komt het dat ik al een hele poos bezig ben. Maar goed, het is een werk van liefde. Zelfs ongelezen en onbeminde oeuvres stofzuig ik alsof ik ze zelf ter wereld had gebracht. Kan een literatuurliefhebber (wanneer hij even niet leest) iets mooiers doen?
Jan Lampo

Dat stofzuigen is dat ook niet een vorm van verzorgingczoals bij ons , mensen? Bij geboorte zijn ze schattig als baby’s , Je leest het in de puberteit om te zien wat er uit de kaft komt, je bewaart gelezen dingen, sommige voor wie weet ooit Er zijn er net zoals bij mensen bij die je als vrienden vaak consulteert. En er zijn er waarvan je tevreden weet dat ze er zijn, voor als het nodig is. Er zijn momenten dat je naar een oude kennis terugverlangt. Samen met hem heb ik mooie momenten beleefd, of er veel van geleerd. Even terug kijken : die kon het zo mooi zeggen. En dan zijn er die palliatieve zorg nodig hebben maar waarbij een opening en nieuwe perspectieven beperkt zijn maar waarbij je hoopt dat een bezoek aan de slechte hen van het boekenkerkhof kan redden. Want herleid worden tot papierpap om bleek gebleekt bevrucht te worden met nieuwe ideeën in een verse kaft ter wereld te komen is echt geen reïncarnatie.