Een dubbelinterview afgelopen week in de NRC met Marjoleine de Vos en Marja Pruis. De twee hebben beiden recentelijk een boek geschreven over een overleden familielid (respectievelijk Ik ben hier liever niet alleen en Zonnehuis), waardoor het gesprek vanzelfsprekend op memoires komt. Als eerste is Alles voor de reis van Adriaan van Dis aan de beurt, dat door hemzelf een roman genoemd wordt:

Marja: ‘(…) Ik dacht: gaat hij niet een grens over? Niet zozeer tegenover Wim T. Schippers, maar tegenover háár. Het was heel duidelijk dat zij deze verhouding nooit op deze manier in de openbaarheid wilde. Het had ook iets triomfantelijks: ze hield het meest van mij. Een beetje wat Renate Rubinstein deed na de dood van Simon Carmiggelt.’

Marjoleine: ‘Niet zo leuk voor mevrouw Carmiggelt, maar ik heb dat boek toch wel met animo gelezen.’

Marja: ‘Genres beginnen steeds meer in elkaar over te vloeien. Van Dis opent niet zijn dagboek ofzo, hij presenteert zijn boek als een roman. En dan zegt hij dat hij de waarheid verzint.’

Marjoleine: ‘Dat mag je doen. Je mag doen wat je wilt, je mag ook smakeloos zijn.’

Marja: ‘Maar een schrijver kan jou ook opvoeren hè, in z’n boek. Dat vind ik moeilijk, lezers denken toch dat het één op één zo is gegaan.’

Over Beladen huis van Christien Brinkgreve is met name De Vos minder voorzichtig:

Marjoleine: ‘De intieme details die ze geeft over haar man, zijn onzekerheden, zijn onmacht en frustratie. Wow, wil je dat nou allemaal echt prijsgeven? Dat is bijna verraad. En tegelijk verbaast het me dat lezers dat boek zo’n eyeopener vonden. Iedereen weet toch allang…’

Marja: ‘…dat het in een huwelijk zo gaat.’

Pruis noemt de door Brinkgreve geschetste relatie ‘pijnlijk’ voor echtgenoot Arend Jan Heerma van Voss, waarop de interviewer opmerkt dat die toch dood is?

Marja: ‘Zijn nagedachtenis, dáár doe je iets mee.’

Marjoleine: ‘Je mag wel de waarheid schrijven, ook over iemand die dood is….’

Marja: ‘…maar hij kan zijn verhaal niet meer vertellen.’

Marjoleine: ‘Je vraagt je af of ze wel de hele waarheid vertelt. Ze problematiseert niet haar eigen rol in dat slechte huwelijk, niet waarom het liep zoals het is gelopen. Het is quasi-openhartig.’

Marja: ‘Je kunt denken: de schrijver is de machtige, die heeft het woord. Maar de schrijver kan ook besluiten zijn mond te houden.’

Lees het gehele interview hier.